(صفائی 1383، ص410-411). دوران جهانی نوینی آغاز شده است که طی آن فناوری اطلاعات باعث تغیر شیوه ها و اصول تفکر رفتار بشر گردیده است و ما با اقتصاد، سیاست،آموزش و حتی افرادی رو به رو هستیم که با آنچه تاریخ پیش از آن شناخته است متفاوت است. در سال های اخیر سرمایه گذاری در بخش های مختلف ICT رونق بسیاری یافته است میل گیتس ثروتمندترین مرد جهان‌، ثروت افسانه ای خود را مدیون فعالیت در همین زمینه می داند به جرات می توان گفت شاید ICT بعنوان قطعی ترین محور توسعه یافتگی تنها راه نجات کشورهای جهان سوم و جبران فاصله آن ها با کشورهای پیشرفته می باشد که البته سیاست گذاری و حمایت دولت ها در این راستا بسیار حائز اهمیت است.اولاً نتیجه استراتژی توسعه ICT دستیابی به جامعه دانایی محور می باشد و در این راستا سیاست دولت ها برای توسعه ICT باید انگیزه با تشویق و حمایت و تکمیل حرکت حتی با عوامل قدرتی و اجباری باشد. صنعت IT ، جهان هزاره سوم پس از میلاد را با چنان تحولات عمیقی مواجه کرده است که می توان از آن به عنوان انقلاب دیجیتالی نام برد. این دگرگونی در شیوه های زندگی بشر تا جایی پیشرفته که مفاهیم و تکنیک های بسیار جدیدی پا به عرصه وجود نهاده اند که تا همین چند سال قبل ماهیت خارجی نداشته اند از آن جمله می توان به تجارت الکترونیکی به معنی انجام مطالعات تجاری از طریق اینترنت، آموزش الکترونیکی به معنی آموزش از طریق اینترنت بدون نیاز به حضور در کلاس، نشر یا کتاب الکترونیکی به معنی انتشار و چاپ کتب روی اینترنت بجای کاغذ، پول الکترونیکی به معنای خرید اعتباری از طریق اینترنت و حتی دولت الکترونیکی به معنی اداره کشور و انجام امور شهروندان از طریق اینترنت اشاره کرد. 4-2-2- کشورهای جهان از نظر زیر ساخت های لازم و اراده مدیران آنها از جهت دستیابی به فناوری اطلاعات و استفاده کامل و بهینه ازآن به 5 گروه تسیم می شوند(خوارزمی،1384،ص 2-1). 1-4-2-2- این گروه را اصطلاحاً اسکترز نامیده اند. به معنای اسکیت سواران و منظور کشورهایی می باشند که تند و پر شتاب در مسیر عصر دیجیتال به پیش می روند و این کشورها دارای زیر ساخت های پیشرفته و قوی بوده و رهبران عصر دیجیتال به حساب می آیند و عبارتند از سوئد،‌ نروژ، ‌فنلاند، ‌امریکا،‌ دانمارک، انگلستان، ‌سوئیس، استرالیا، ‌سنگاپور، ‌هلند، ژاپن،‌کانادا،آلمان،اتریش و هنگ کنگ در این کشور ها بخش ICT خصوصی شده اند. 2-4-2-2- این گروه را اصطلاحاً استیدرز نامیده اند. به معنای کشورهایی که با گام های بلند و مؤثر سریعاً در راه دیجیتالی شدن حرکت می کنند کشورهای این گروه هدفمند و با برنامه وارد عصر اطلاعات شده اند و دارای زیر ساخت های قابل قبولی هستند. این کشورها عبارتند از: زلاندنو‌، بلژیک،‌ تایوان، ‌کره جنوبی، ایرلند، فرانسه، اسرائیل، ‌ایتالیا، ‌پرتقال، یونان و چک . 3-4-2-2- این گروه اسپیرینترز نامیده اند به معنای دوندگان پر سرعت این کشورها با توجه به فشارهای اقتصادی و اجتماعی که تجربه کرده اند، اولویت های خود را تغییر دادند و با تمام نیرو مشغول هموار کردن راه برای دیجیتالی شدن هستند اعضای این گروه عبارتند از: امارات، ‌مجارستان، ‌لهستان، ‌آرژانتین، ‌مالزی، ‌شیلی، ‌بلغارستان، ‌رومانی‌، کاستاریکا، پاناما، ‌افریقای جنوبی، ‌ونزوئلا،‌ روسیه، ‌ترکیه‌، مکزیک، ‌اکوادور. 4-4-2-2- این گروه استرولرز نامیده اند به معنای گروه تفریح کنان که اعضای آن با محدودیت منابع مالی و جمعیت زیاد و یا عدم مدیریت مواجه بوده و حرکت آنان در راه دیجیتالی شدن آغاز ولی کند می باشد. اعضای این گروه عبارتند از عربستان صعودی ،‌ برزیل ،‌ کلمبیا، ‌تایلند، فیلیپین، ‌اردن ،‌پرو، چین ، اندونزی‌، و پاکستان که(البته چین وهند واندونزی تقریباًبه گروه سوم انتقال یافته اند). 5-4-2-2- این گروه استارتز نامیده اند. به معنای تازه واردان که در آنها هنوز زیر ساخت های لازم برای بهره برداری از عصر دیجیتال ایجاد نشده است و بقیه کشورها را شامل می شود سهم این گروه از مخارج جهانی ICT کمتر از یک درصد است. فاصله این گروه با چهار گروه دیگر شکاف دیجیتال را پدید آورده است. 5-2-2- کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات 1-5-2-2- پول الکترونیکی با گسترش تجارت الکترونیکی نیاز به حضور فیزیکی طرفین در یک تعامل تجاری روز به روز کمتر می شود به گونه ای که محیط کسب و کار در بسیاری از موارد کاملاً مجازی شده است. بدیهی است که فعالیت در چنین محیطی ابزار و لوازم خاص خود را می طلبد و روشن است که پول در قالب سنتی خود‌، نه تنها قادر به پاسخگویی به این نیازها نیست بلکه حتی می تواند یک عامل بازدارنده به حساب می آید. پول الکترونیکی پولی است که از طریق کانالهای الکترونیکی (اینترنت) و عموماً خارج از شبکه متعارف بانکی در گسترش است. به هر واحد پول الکترونیکی اصطلاحاً سکه الکترونیکی یا سکه دیجیتالی گویند. سکه های الکترونیکی معمولاً توسط بانک ها ضرب می شوند و خریدار می تواند از فروشگاه‌های الکترونیکی که آن سکه ها را به رسمیت می شناسند خرید نماید. فروشگاه، ‌الکترونیکی سکه های دیجیتالی دریافت شده را به بانک عودت می دهد و پول معادل آن را دریافت می نماید (برزگر ، 1380 ، ص 19). 2-5-2-2- تجارت الکترونیکی فناوری اطلاعات با پیشرفت های اخیر خود جامعه مجازی با آثار کاملاً واقعی به وجود آورد. که تأثیر زیادی بر زندگی انسان داشته است. امروزه تجارت الکترونیک یکی از مهمترین مباحث علمی تکنولوژی اطلاعات می باشد. مبادلات تجاری به سرعت از حالت سنتی خود که عمدتاً مبتنی بر مبادله اسناد و مدارک کاغذی است خارج شده و به سوی انجام مبادلات از راه سیستم های الکترونیکی پیش می روند. تجارت الکترونیک انجام امور تجاری را ارزیابی تا تحویل کالا به مشتری در یک قالب الکترونیکی و از طریق شبکه اینترنت است تجارت الکترونیکی به دلیل سرعت، ‌کارایی‌، کاهش هزینه و بهره برداری از فرصت های زودگذر عرضه جدیدی را در رقابت گشوده است که تا حدی که حجم مبادلات الکترونیکی در امریکا معادل 700 میلیارد دلار می باشد. در تجارت الکترونیکی چهار مولفه اصلی شامل : فروشنده، خریدار، ‌سرویس دهنده اصلی (شرکت هایی هستند که کار احراز هویت الکترونیکی را انجام می دهند بدین معنی که این شرکت ها هویت شما را احراز کرد. و به شما یک امضای الکترونیکی می دهند و با این امضای الکترونیکی شما میتوانید نامه ها و اسناد مالی را امضاء کنید. این شرکت ها مورد اعتماد اعضای دیگر این سیستم بوده و هر عضو حداقل یکبار نیاز دارد به طور فیزیکی با این سرویس دهنده ارتباط برقرار کند تا بتواند هویت خود را تثبیت نماید).و بانک ها یا سرویس دهندگان مالی (درحقیقت رابطه مطمئن برای ارسال پول الکترونیک و یا پول فیزیکی می باشند ) وجود دارد. برای مثال فرض کنید می خواهید یک ماشین تراشکاری جدید برای شرکت خود تهیه نمائید.برای این منظور تصمیم می گیرید از اینترنت استفاده کنید. لذا تجارت خود را چنین آغاز کنید: ابتدا وارد مرورگر خود می شوید و جستجو را بر اساس اندیشه های متعدد و یا با تایپ لغت مورد نظر شروع می کنید. در کمتر از چند دقیقه لیستی از وب سایت هایی که مربوط به این جستجو می شوند ظاهر می گردد در این سایت قیمت ها توضیحات و عکس های محصول قابل مطالعه می باشد. با مقایسه آنها تصمیم می گیرید مدل پیشنهادی یک شرکت خاص را انتخاب کنید . در مورد فروشنده به صورت الکترونیکی تحقیق می کنید و سپس فرم سفارش خرید موجود در سایت فروشنده را به صورت الکترونیکی پر نموده و عملاً به فروشنده سفارش خرید کالا می دهید. فروشنده از صحت سفارش ارسال شده توسط شما مطمئن شده و در مورد شرکت شما تحقیق می کند و سپس صورت حساب الکترونیکی خود را برایتان ارسال می نماید. شما مبلغ مورد نظر فروشنده را از طریق روش های مبتنی بر اینترنت، برای فروشنده ارسال می کنید. مثلاً شماره کارت اعتباری خود را می دهید یا به بانک خود اعلام می کنید که مبلغ را پرداخت نماید . فروشنده دستگاه مورد نظر را ازکانال های توزیع کالا برای شما ارسال نماید. ازاین خریداران مهمترین مزایای تجارت و خریدالکترونیکی به شرح زیر است: ــ کاتالوگ و مشخصات کالاها به سهولت در دسترس می باشد و تصاویر مختلفی از کالا قابل دیدن خواهد بود. ــ خرید می تواند 24 ساعته و در تمام روزهای هفته صورت گیرد. ــ بعضی از محصولات مانند نرم افزارها و کتاب الکترونیک‌، موسیقی و فیلم در همان زمان خرید قابل دریافت هستند. ــ کالاها معمولاً از فروشگاههای فیزیکی ارزان تر هستند (به خاطرعدم پرداخت اجاره‌، واسطه‌ها‌، مالیات‌، بیمه و...) ــ مقایسه کالا بین فروشگاه های مختلف به راحتی صورت می گیرد. در واقع فاصله بین فروشگاه ها بر اندازه یک کلیک است. از دید فروشندگان نیز فروش الکترونیکی مزایای زیر را شامل می شود: ــ هزینه راه اندازی یک فروشگاه الکترونیک بسیار ارزان است و نیاز به خرید یک مکان گران قیمت ندارد . ــ تبلیغ آن به سادگی و ارزانی در کل اینترنت و جهان انجام می گیرد. ــ مشتریان منحصر به یک منطقه خاص نبوده و محیط فروشگاه با مرزهای جغرافیایی محدود نخواهد بود. اضافه کردن کالا به فروشگاه بسیار آسان می باشد و محدودیت فیزیکی و پولی ندارد. ــ با استفاده از امکانات الکترونیکی می توان سرویس های ویژه ای به مشتریان داد . مثلاً از سایت آنها مطلع و آنها را راهنمایی کرد . متخصصان و کارشناسان تجارت الکترونیکی مشکلات عمده موجود به سر راه این فناوری در ایران را چنین بر می شمارند . مشکلات حقوقی و قانونی مشکلات زیرساخت مخابراتی، نبود شبکه یکپارچه بانکی و مشکلات فرهنگی (صرافی زاده ، 1383 ، ص152). 3-5-2-2- دولت الکترونیکی نحوه ارائه خدمات دولتی در سراسر جهان همواره با انتقاد شهروندان روبه رو بوده است به وجود آمدن ارتباط صحیح و منطقی و حفظ وقت انرژی شهروندان در هنگام انجام امور دولتی اولین انگیزه برای ایجاد دولت الکترونیک که به مفهوم اداره کشور و انجام امور شهروندان از طریق اینترنت می باشد . از جمله مزایای دولت الکترونیک تسهیل ارتباط بین نهادهای دولتی و بخش خصوصی با شهروندان و شفاف سازی رابطه بین دولت و مردم دسترسی به آمار و اطلاعات به هنگام فراهم سازی بستر تبادل اطلاعات بین ارکان دولت‌،افزایش کمی و کیفی، خدمات ،‌کاهش ترددهای درون شهری و برون شهری و در نهایت ایجاد وقت آزاد بیشتر برای مدیران و شهروندان می باشد . دولت انگلستان امیدوار است تا سال 2005، حدود شش هزار سرویس گوناگون اینترنت به مردم این کشور ارائه نماید و از نگاه کلان ارائه این سرویس ها از طریق اینترنت باعث کوچک شدن دولت و کاهش شدید هزینه ها می شود در این روش به عنوان مثال فرماندار در هر لحظه نظارت کامل به حوزه حاکمیت خود داشته و به راحتی با اطلاعاتی که در اختیار دارد قادر به اخذ تصمیم درست و مناسب خواهد بود . از طریق این سیستم همواره امکان ارتباط مستقیم با حاکمان جامعه وجود داشته و آنها به طور مرتب در جریان مشکلات و یا موفقیت های شهروندان قرار می گیرند (صرافی زاده،1383،ص172). 4-5-2-2- نشر الکترونیک نشر اطلاعات از طریق رسانه های الکترونیکی، ‌نشر الکترونیک گویند نشر الکترونیکی یا مهمترین محصول آن کتاب الکترونیک در حقیقت شکل دیجیتال انواع محصولات مکتوبی است که در کتاب فروشی ها و روزنامه فروشی ها یافت می شود. در واقع کتاب ها به جای کاغذ،‌روی صفحات مجازی،‌ چاپ میشوند.نشریات الکترونیکی نسبت به نسخه های از فرصتهای زیادی برخوردار است که از آن جمله می توان به مواردی نظیر امکان تولید و توزیع بسیار سریع و حتی انتقال امکان جستجو راحت مطالب ‌،چند رسانه ای بدون تلقین متن صوت و تصویر هزینه کم تولید و انبارداری، ‌بی هزینه بودن تکثیر، ‌تصحیح و تجدید چاپ و صرفه جویی در مصرف کاغذ و حجم زیادی اشاره داشت.البته نشرالکترونیک هنوز در برابر هیبت و قدمت 500 ساله کتاب چاپی نتوانسته است تسلط چندانی به رخ بکشد. خصوصاًاینکه استفاده از آن نیازمند امکانات سخت افزاری و نرم افزاری می باشداما باید منتظر فراگیر شدن آن در سالهای آتی بود.از جمله مشکلات که در جهت رشد نشر الکترونیک در کشور ما وجود دارد عدم رضایت قانون کپی رایت می باشد که باعث کپی توسط دیگران بودن پرداخت وجه آن می گردد و بدیهی است که این دو موضوع برای مولف و ناشر ضررهای زیادی را به همواره خواهد داشت که امید است با وضع قوانین معتبره نشر الکترونیک در کشورمان تشویق و توسعه می یابد (رادینگ ، 1383 ، ص 69). 5-5-2-2- پارک های فناوری پارک فناوری با سازماندهی ویژه و خصوصیات متمایزی که دارامی باشد نقش محوری در پیشرفت و به کارگیری IT و ارائه خدمات به صادر کنندگان نرم افزار را دارامی باشند. بر اساس تعریف پارک فناوری سازمانی است که به وسیله متخصصان مرحله ای مدیریت می شود و هدف اصلی آن افزایش ثروت در جامعه از طریق ارتقای ICT و نوآوری بواسطه رقابت میان شرکت های حاضر در پارک می باشد. در و اقع پارک فناوری منطقه ای است که در آن عناصر اصلی درگیر چرخه نوآوری شامل شرکت های خدمات مهندسی،‌ مراکز پژوهشی و صنایع فرد متکی بر فناوری، در نقطه مناسب برای ابداع، ‌انتقال و توسعه فناوری گرد هم جمع آمده اند. از اهداف ایجاد این پارک می توان به افزایش نوآوری تکنولوژیک، توسعه اقتصادی،‌جلب سرمایه گذاری هابین المللی وتسریع روند انتقال تکنولوژی، رشد صنایع متکی بردانش واشتغال زایی متخصصان و در پی آن جلوگیری از فرار مغزها اشاره کرد. دولت با معاف کردن محصولات صادراتی این پارک ها،از مالیات،اجاره و سرمایه گذاری شرکت های خارجی،‌ایجاد تأسیسات زیربنایی مجهز، کتابخانه های بزرگ،خطوط مخابراتی پرسرعت و حمایت های دیگر در بالا بردن بهره وری آن نقش مؤثری بازی می کند. اجزاء یا ساکنین این پارک ها عبارتند : شرکت های خصوصی تحقیق و توسعه واحدهای تحقیق و توسعه صنایع واحدهای ارائه کننده خدمات عمومی مراکز آموزشی و دانشگاهی ستاد مدیریتی واحد دیگری به نام انکوباتور (مرکز رشد) نیز در اکثر پارک ها وجود دارد ایجاد این واحد بر اساس این نتیجه است که %75 موسسات تازه تأسیس علمی به خاطر هزینه های سنگین تهیه مکان و امکانات ناشناخته بودن ناتوانی در بازاریابی و شناخت بازار و بی تجربگی دچار شکست می شوند. انکوباتورها مجموعه ای از یک یا چند ساختمان است که این موسسات نوپا به مدت مشخص و معمولاً محدودی در آنها مستقر می شوند تا فرصت رشد بیابند. در این مدت در ایران پارک تکنولوژی پردیس نمونه ای (اگرچه ضعیف) از این ایده است (آذرخش، 1383 ، ص 46). 6-5-2-2- شهر اینترنتی شهرهای اینترنتی، پیاده سازی تمام مفاهیم فوق الذکر در یک محدوده شهری می باشد. شهری با زیرساخت های پیشرفته در زمینه مخابراتی و الکترونیکی با اهالی آشنا با اینترنت که در آن نقل و انتقال هر گونه اطلاعاتی از طریق واسطه اینترنت صورت می گیرد. رفتار اهالی این شهر با دیگران کمی تفاوت دارد در این شهر نامه ها از طریق پست الکترونیکی ارسال می شوند و از داخل باجه تلفن عمومی می توان آنها را ارسال یا صندوق شخصی خود چک کرد. آموزش به صورت الکترونیکی و خرید اهالی از طریق سایت فروشگاهها صورت می گیرد. اهالی شهر برای گردهمایی ها از خانه خارج نشده و از طریق ویدئو کنفرانس با یکدیگر به گفتگو می پردازند و حتی رای می دهند. شهرهای اینترنتی با نگاهی کلان به الگوی رفتار الکترونیکی می نگرند و مهمترین ویژگی آنها پیاده سازی آرمان حکومت الکترونیکی می باشد. ارمغان این شهرها برای شرکت دنیای جذاب تر‌، ساده تر‌، پیشرفته تر، آرامش بخش تر می باشد. شهر اینترنتی دبی که با سرمایه بیش از 700 میلیون دلار تأسیس گردیده است به عنوان الگوی برای این مفهوم و به عنوان پایگاهی برای فعالیت های مجازی و ورود به بازار عظیم خاورمیانه و آسیای میانه قابل ذکر می باشد (صرافی زاده،1382، ص88). 7-5-2-2- دهکده جهانی این مفهوم که اولین بار توسط مک لومان مطرح گردید به این موضوع اشاره دارد که با پیشرفت های سریع در زمینه های مخابراتی و ارتباطی مانند اینترنت و ماهواره و ... عملاً فاصله ها از بین رفته، گویی جهان با این وسعت دهکده ای کوچک تبدیل شده که افکار و اعمال انسان ها از نظر ما پنهان نمی ماند و با وجود هزاران کیلومتر فاصله فیزیکی اهالی آن براحتی به سرعت با یکدیگر در ارتباط هستند (مانند اهالی یک دهکده که هر روز همدیگر را می بینند) و شکل دهنده یک جامعه اطلاعاتی ‌خواهند بود. (محوریت در جامعه اطلاعاتی، ‌اطلاعات و تولید ارزش های اطلاعاتی است نه تولیدارزش های مادی). زیستن در این دهکده دارای ضوابط و قواعدی است که هر کس از آن تبعیت کند، شهروند آن تلقی می شود. شهروندی بدون مرز که گستره جهانی دارد. این بحث ما را به یاد سخنی از سقراط می اندازد که می گوید: من اهل آتن یا یونان نیستم، بلکه شهروند جهانم. آیا او چنین روزی را پیش بینی کرده است ؟! (صرافی زاده، 1383،ص82). 6-2-2- شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات(ICT) 1-6-2-2- مفاهیم اساسی فناوری اطلاعات و ارتباطات: آشنایی با این مفاهیم در حکم پیش نیاز است . و از آن به منظور ایجاد یک زمینه نظری یاد می شود. کارکنان باید بتوانند کارکردهای عمده محیط های نرم افزاری فهمیده و از جنبه های گوناگون کاربرد استفاده کنند. کارکنان باید بتوانند:  

 نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال (تصاویر) درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نشان داده می شود ولی در سایت اصلی می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : jahandoc.com   اجزای اصلی سخت افزار مورد استفاده را تعیین و تشخیص دهند. درک درستی از عملکرد اصلی سخت افزاری در عمل داشته باشد. انواع تجهیزات جانبی از قبیل مودم‌، فکس، ‌اسکنر، ‌دوربین دیجیتالی و ... را تشخیص دهند. درک روشن و عملی از ارتباط شبکه های محلی ‌،شبکه های خارجی (مانند اینترنت) و استفاده از پست الکترونیکی داشته باشید. فهم درست از کار اصلی محیط نرم افزارهای سیستمی نشان بدهند. درک صحیحی از جنبه های کاربردی هر نرم افزار در سیستم را به نمایش بگذارند. به طور کلی چگونگی کار رایانه و سیستم عامل آن را بفهمند یاد بگیرند که چگونه رایانه را تحت کنترل خود داشته باشند تا هنگام کارکردن با آن دچار سردرگمی نشوند. پس باید بتوانند بین اجزای اصلی یک سیستم رایانه ای و اجزای جانبی آن تفاوت قائل شوند هم چنین بدانند که نرم افزار سیستمی چیست و از چگونگی اتصال رایانه به یک شبکه آگاه بوده و یا عملکرد متناظر با چنین شبکه ها آگاه باشند (تأمینی 1383،ص76). 2-6-2-2- استفاده رایانه و مدیریت فایل مایکروسافت ویندوز سیستم عاملی است که سهولت بیشتری را جهت کار با کامپیوتر برای استفاه کننده به ارمغان می آورد. آیکون های موجود روی محیط کاری ویندوز، دسترسی سریع شما به برنامه های موجود در سیستم را تدارک دیده اند. در سیستم عامل ویندوز پنجره ها نقش مهمی را ایفا می کنند. زیرا پنجره ها برای سازماندهی فرامین در ارتباط بایکدیگر به کار می روند (فرسانی. داریوش ، 1378، ص56). کارمندان باید نشان دهنده با اطمینان قادر به استفاده از سیستم به ویژه نرم افزارهای مدیریتی مورد نظر خود هستند. آنان باید بتوانند : از جنبه های محیط نرم افزاری سیستم دررابطه با نرم افزارهای کاربرد اصلی استفاده کنند. از امکانات شبکه بهره برداری کنند. به عبارتی کارکنان باید بدانند که رایانه و ابزارهای جانبی آن در برابر دستورداده شده چگونه کار می کنند و چگونه با یک نرم افزار می توان به خروجی لازم دست یافت. به علاوه آنان مراحل مختلف فرامین مورد نیاز برای انجام کارهای گوناگون از قبیل: فرمت کردن یک دیسکت، ذخیره کردن و تغییر نام فایل ها را بدانند. همین طور می بایست با عملکرد شبکه های محلی و یا شبکه گسترده در دسترس آشنا باشند. 3-6-2-2- واژه پردازها نرم افزار واژه پرداز جزئی از برنامه آفیس شرکت مایکرو سافت است که برای نگارش و پردازش متن طراحی شده است (فرسائی، 1378،ص129). کارمند باید قادر باشد که از پردازشگر واژه پردازها را برای نوشتن متن،‌پرونده بازخوانی آن ها در زمینه های مورد مطالعه استفاده کنند. کارکنان باید بتوانند : پرونده های قابل بازخوانی ایجاد کنند. پرونده سازمان یافته ایجاد کنند. پرونده های گوناگون برای مقاصد مختلف به وجود آورند. 4-6-2-2- صفحه گسترده ها نرم افزارهای گسترده صفحات جدول بندی شده می باشند که وجود خانه های متعدد این صفحات امکان درج اطلاعات متنوعی را در اختیار کاربران قرار می دهد. ارتباط منطقی بین خانه ها امکان پردازش و محاسبات فراوانی را مهیا می کند. هر فایل در صفحه گسترده ها به طور پیش فرض دارای سه کاربرگ می باشد و هر کاربرگ از سلول های زیادی تشکیل شده است. بنابراین در یک فایل گسترده حجم عظیمی از اطلاعات متنی و عددی را می توان نگاشت که هوشمندانه به هم وابسته اند و بسیاری از مشکلات را حل خواهند کرد (وفقی، ‌1384، ص7). مزایای کار با صفحه گسترده ها سهولت در ورود، تغییر و دسته بندی هر گونه اطلاعات. برقراری ارتباط آن لاین با شبکه های داخلی و خارجی اطلاعات. استفاده از مزیت هوشمندی اطلاعات برای پوشش خطاهای کاربران و یا به هم ربط دادن اطلاعات . ایفای نقش سیستم های حسابداری،‌انبارداری،‌ صندوق داری و ... ایجاد نمودارهای متنوع به سادگی یک کلید (همان منبع،ص9). 5-6-2-2- بانک اطلاعاتی به هر مجموعه اطلاعات یک بانک اطلاعاتی یا پایگاه داده می گویند.بانک اطلاعاتی کامپیوتری به مجموعه از اطلاعات گفته می شود. بانک اطلاعاتی کامپیوتر به مجموعه ای از اطلاعات گفته می شود که در حافظه کامپیوتر ذخیره شده باشد (مهدوی عرب، 1378، ص144). کارکنان باید قادر باشند به طور مطمئن ازپایگاه داده ها یا بانک اطلاعاتی استفاده کنند. آنان باید بتوانند: از یک بانک اطلاعاتی برای ذخیره سازی اطلاعات استفاده کنند. اطلاعات موجود در بانک های اطلاعاتی را استخراج و تفسیر کنند. ازآنجایی که حجم اطلاعات ذخیره شده در پایگاه داده ها دائماً در حال افزایش است. کارمندان نسبت به چگونگی اطلاعات شخصی خود ، آگاهی های لازم را داشته باشند. 6-6-2-2- ارائه مطلب با استفاده از این برنامه می توان دامنه وسیعی از اطلاعات را با نمایش های تصویری مختلف نشان داد (منبع قبلی، ص 154). کارکنان با استفاده از این برنامه باید بتوانند : موارد استعمال مختلف نمایشی، ترسیمی در زندگی روزمره را تعیین کنند. پیوستگی بین داده ها و نمودارها را درک کنند. داده ها را به نمودارهای مناسب کنند. با استفاده از متن و نمودارهای مناسب، ‌پرونده قابل ارائه و نمایشی به وجود آورد . حالت هایی که در آن از نمودارها استفاده می شوند تعیین کرده و نمودارهای مورد نیاز را انتخاب کنند . 7-6-2-2- اینترنت اینترنت شبکه ای با وجوه متعدد شامل فایل ترنسفر، گروه اخباری، ایمیل و موتورهای جستجو گر متعدد نظیر گوگل و یاهو(فرسائی . 1377، ص382). کارکنان باید بتوانند نشان دهند که چگونه می توانند به کمک رایانه اطلاعات را به منابع اطلاعاتی مخابره و یا از آنان دریافت کنند. آنان باید بتوانند : نشان دهند که روش انتقال ، مبادله و مشارکت در مورد اطلاعات را در داخل شبکه فناوری اطلاعات و ارتباطات درک کنند. روش های گوناگون و انواع فعالیت های مخابراتی از طریق شبکه را تعیین کنند. با استفاده از پست الکترونیکی پیام ها را ارسال و دریافت کنند. اطلاعات را با جستجو تشخیص و مسیر و گزینش آن ها در اینترنت، دریافت کنند. درباره کیفیت تمامی اطلاعات منتقد باشند و به جنبه های خصوصی و عمومی اطلاعات توجه کنند. قادر به اشتراک در فهرست های پستی و گروه های خبری و مشارکت در رایزنی های تصویری باشند. قادر به ارسال ، دریافت ، ‌خواندن و چاپ فکس ها به کمک فکس ، ‌مودم و یک نرم افزار مناسب باشند. در یک جامعه اطلاعاتی کارکنان باید به سرعت اطلاعات را از منابع مناسب دریافت کرده و یا برای دیگران ارسال کنند. در نتیجه با سرعت زیاد با دیگران در سراسر دنیا مشارکت داشته باشند. با گسترش استفاده از اینترنت، ‌ضروری است که کارکنان درک درستی از امکانات www داشته باشند . باید منابع اطلاعاتی مختلف قابل دسترسی را بشناسند و از چگونگی دستیابی به اطلاعات آگاه باشند. پس کارکنان باید انواع واسطه های گوناگون مخابرات الکترونیکی از قبیل پست الکترونیکی، گفتگوی اینترنتی و لیست پستی را بشناسند و از اینترنت و وب استفاده کنند و بتوانند با کمک رایانه و مودم ،‌فکس ارسال کنند و نیز قادر به گزینش آگاهانه و منتقدانه ای اطلاعات مورد نیاز خود باشند. 7-2-2- ظهور اینترنت افراد و سازمان های نوین، ‌پیش از پیش،‌ در محیط های اطلاعاتی مشابهی به سر می برند این پیشرفت های عمده از ظهور شبکه های ارتباطی نوین از قبیل اینترنت غیر قابل تفکیک است . تقریباً همه این فناوری ها به عنوان موضوعات واقعی با اهمیت و یا نیروی نظامی بالقوه ای بروز کرده اند، که بعدها به سایر جوامع کشیده شوند. ظهور اینترنت همچنین این کنش بنیادین نظامی علمی، ‌بازرگانی و فرهنگی را به تصویر می کشد.بر خلاف رسانه هایی از قبیل روزنامه، رادیو و تلویزیون،‌ نگارش تاریخچه اینترنت همزمان با ظهور آن شروع شد . بیشتر عواملی که به توسعه اینترنت منجر می شوند. به ندرت دارای ساختار زمانی وقایع مهم پیشرفت می کنند. پیشرفت هایی که سریعاً تحول ایجاد می کنند شاهدی از نوعی تغییر شکل اجتماعی هستند که اینترنت خود آن را تسهیل می کند. 8-2-2- اینترنت چیست ؟ به بیان ساده اینترنت عبارت است از مجموعه ای بزرگ از شبکه ای کامپیوتری که عموماً توسط خطوط تلفن به یکدیگر وصل می شوند.اینترنت این امکان رابرای شرکتها،سازمان ها، دولت ها، ‌مدارس و حتی اشخاص به وجود آورده است که اطلاعات خود را با سایر کاربران واستفاده کنندگان مبادله و مورد بهره برداری قرار دهند (تهرانی، صابری، 1380 ، ص 126). سرویس شبکه تار عنکبوتی جهانی یکی از مجموعه سرویس های اینترنت است که کاربران را قادر می سازد تا محتویات اسناد را که می توان شامل متن، تصویر و حتی صدا نیز باشد به شیوه ای زیبا ملاحظه نمایند. در این سرویس اطلاعات اسناد به صورت صفحاتی که موسوم به صفحات «وب» می باشند. صفحه به صفحه توسط نرم افزار مقیم در کامپیوتر موسوم به مرورگر «وب» نظیر اینترنت اکسپلوره شرکت مایکروسافت و نت اسکیپ ‌،تنها با کلیک کردن موشواره نمایش داده می شود (همان منبع، ص127). 9-2-2- شبکه عنکبوتی جهانی www در این ابزار روش های مختلف جستجوی متن را بایکدیگر تلفیق کرده و به صورت یک سیستم اطلاعاتی مقتدر جهانی در آمده است این سیستم به وسیله آزمایشگاه مرکز تحقیقات فیزیک هسته ای اروپا در ژنو در اوایل دهه نود با این هدف که همکاران طرح بتوانند از اطلاعاتشان به صورت مشترک استفاده کنند و دسترسی جهانی به دانش را امکان پذیر سازند توسعه یافت. علاوه بر اینکه خود مدرکی دارد ارتباط با سایر مدارک را نیز امکان پذیر می سازد و بنابراین وب یا شبکه عنکبوتی جهانی نامیده می شود (رولی، جمینز، ص129). امکانات فوق رسانه وب آن را به صورت یک ابزار جهانی در آورده است و با استفاده از الگوی سرویس گیرنده/ سرویس دهنده و با استفاده از پروتکل انتقال فوق متن اجازه انتقال اطلاعات را فراهم می سازد. برای مثال اگر یک فایل اطلاعات گرافیکی به نمایش در آید سیستم مشتری نیز قادر خواهد بود اطلاعات آن فایل را رویت کند این مسأله در مورد اطلاعات گرافیکی و صوتی و دیجیتالی نیز صادق است (همان منبع ، ص13). 10-2-2- موتورهای جستجو و بازیابی اطلاعات با ورود شبکه بین المللی اینترنت و شبکه داخلی اینترنت و شبکه خارجی استترانت متشکل از خدمات رسانه ها یا سرورهایی که در برگیرنده ده ها هزار صفحه اطلاعات می باشند. جستجو گران دانش دریافته اند که به ابزارهایی نیاز دارند که بتوانند حجم عظیمی از اطلاعات در دسترس بر روی شبکه را بررسی کنند. مشکل آن ها تعیین محل اطلاعات نیست، بلکه یافتن اطلاعات درست می باشد، البته موضوع اصلی مربوط به یافتن اطلاعات درست نیست بلکه یافتن دانشی است که آن ها برای حل مشکلات خاص بدان نیازمندند. راه حل این مشکل موتورهای جستجو و بازیابی اطلاعات می باشد. در حالی که مدیریت جدید دانش به عنوان یک اصل علمی بیش از 30 سال قدمت دارد، بازار ابزارهای جستجو و بازیابی اطلاعات امروز نسبتاً جوان می باشد. به عقیده ساورین هیل یک شرکت نرم افزاری کوچک جستجو و بازیابی واقع در هادلی ماسا چوست موجب شد محصولات بازار انتشار لوح فشرده رشد کند‌، تا نمایه‌ها و قراردادها را جهت کمک به کاربران و دریافتن اطلاعات خاص با سرعت تمام فراهم آورد. نمایه سازی در حال حاضر کلید بازیابی اثر بخش اطلاعات به شمار می رود (الن ـ رادینگ، 1383، ص 6). 11-2-2- فناوری پوش «فناوری جستجو و بازیابی اخیراً به فناوری پوش پیوند خورده است. فناوری پوش اطلاعات مورد توجه را به طور مستقیم و خودکار برای کاربران فراهم می آورد . در مقایسه باید عنوان کرد که رهیافت متداول کاربران را ملزم می کند به طور فعال در جستجوی (بیرون کشیدن) اطلاعات از منابع داده باشند. فناوری پوش تضمین می کند که کاربران می توانند آخرین اطلاعات مناسب کارخود را بدون نیاز به اینکه کار خود را برای جستجو در مورد آن متوقف کنند به درست آورند. فناوری پوش بعد دیگری به پژوهش و بازیابی اطلاعات اضافه می کند.» (منبع قبلی، ص66). 12-2-2- ارتباطات شبکه ای « عناصر تشکیل دهنده شبکه ارتباطات فناوری اطلاعات شامل موارد زیر است» 1-12-2-2- شبکه های میزبان : شبکه های میزبان بدین منظور به کار گرفته می شوند که داده عملیاتی و داد و ستدی را که توسط نظام داد و ستدی مبتنی بر میزبان تولیده شده اند منتقل کنند. این نظام انواع مختلف کاربردها را دارند و اغلب به شکل خط لوله ارتباطات برای انبار کردن ذخیره ها داده ها مورد استفاده قرار می گیرند. 2-12-2-2- شبکه حوزه محلی : تا اواسط دهه 1980 سازمان ها شروع به وصل کردن رایانه های شخصی در حال تکثیر خود به شبکه حوزه محلی نمودند، کاری که از طریق فناوری اطلاعات یا همتایان شبکه ای آن صورت گفت حتی بعد از ظهور اینترنت در اواسط دهه 1990 شبکه حوزه محلی بخشی عمده ارتباطات بین رایانه ای شخصی را در شکل شبکه حفظ کرده است . دانش صریح اغلب در درون سازمان از طریق همین شبکه تسهیم می شود. 3-12-2-2- شبکه حوزه گسترده : شبکه های حوزه گسترده به طور فیزیکی شبکه های حوزه محلی (LAN) مجزا از هم را به یکدیگر وصل می کند کاری که توسط فناوری اطلاعات انجام می گیرد و پلی بین زیرساخت روترهد،سوئیچ فراهم می آورد تا کاربران بتوانند در هر جای سازمان به منابع ، بخصوص به منابع داده ها و اطلاعات دسترسی پیدا کنند. ون نقش کلیدی در فراهم آوردن دسترسی به منابع ذخیره مرکزی داده ها باز می کند. 4-12-2-2- شبکه داخلی : شبکه داخلی یا اینترنت که از اواسط 1990 ظهور کرد یک شبکه حوزه محلی می باشد که بر اساس توافق نامه کنترل انتقال /توافق نامه اینترنت و توافق نامه های پشتیبانی اینترنت‌، ترنسمیشن اینترنت پروتوکل ، کنترل پروتکل به خصوص توافق نامه متن های به هم پیوسته (ابرمتن) و زبان بالا بردن متن های به هم پیوسته اداره می شود. شبکه داخلی به عنوان مجرای اصلی ارتباطاتی برای دانش شکل می گیرد زیرا کاربرانی که مجهز به مرورگر باشند می توانند به منابع دانش از هر جای سازمان دسترسی پیدا کنند. شبکه داخلی (فناوری های مبتنی بر اینترنت) با پشتیبانی برای برقراری ارتباط - توانایی برقراری و پیگیری دسترسی به اطلاعات مربوط – فراتر از توانائی های شبکه حوزه محلی کاربرد دارد. 5-12-2-2- شبکه خارجی (اکسترانت): شبکه داخلی که فراتر از مرزهای سازمان می رود شبکه خارجی نام دارد شبکه خارجی سهیم شدن در اطلاعات و دانش را با شرکای مختلف و عرضه کنندگان میسر می سازد. این توانایی می تواند توان بالقوه دانش سازمان را افزایش داده ‌،ارزش آن را از طریق سهیم شدن بیشتر بالا ببرد. 6-12-2-2- شبکه بین المللی (اینترنت) : مجرای ارتباطات تعاملی عمومی و جهانی دسترسی بسیار گسترده را از طریق سهیم شدن درانواع دانش اعم از اعداد و ارقام،‌ متن، نمودار، تصاویر، چند رسانه و جریان سمعی – بصری ممکن می سازد یک کاربر اینترنت مقادیر زیادی از اطلاعات رقمی جهان را با اشاره انگشتان خود بدست می آورد(رابینگ ـالن، 1383، ص 62-63). 13-2-2- راهکارهای استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات اهم اهداف کلی و جزئی و راهبردهای استفاده از فناوری اطلاعات در توسعه انسانی عبارتند از : اهداف کلی ـ اهداف اساسی توسعه انسانی با استفاده از فناوری اطلاعات ایجاد فرصت های شفاف و نوین برای افراد در اتحادیه ها و توانمند کردن آنها به منظور خود کفا شدن و کاهش یا حتی از بین بردن فقر است. اهداف خرد ـ هدف جزئی توسعه انسانی، ایجاد تسهیلات دسترسی یکسان و متساوی به فناوری اطلاعات و ارتباطات و منافع حاصل از بهره برداری از آن است. راهبرد ـ جریان یافتن فناوری اطلاعات و ارتباطات در تمامی سطوح اجتماع در تمامی بخش های اقتصادی یک حوزه مشخص قدرت و اغلب در یک کشور. 14-2-2- نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات افزایش دسترسی به اطلاعات بازار و هزینه های کمتر معاملات برای کشاورزان و تجار فقیر. افزایش کارایی، رقابت پذیری و دسترسی به بازار بنگاههای کشورهای در حال توسعه. افزایش توانایی کشورهای در حال توسعه به مشارکت در اقتصاد جهانی برای استفاده از مزیت رقابتی در هزینه عوامل اقتصادی (بویژه نیروی کار). افزایش ارائه آموزش های پایه و مهارتی برای تمامی کارکنان بهداشتی . افزایش نظارت تقسیم اطلاعات در زمینه بیماری ها و خشکسالی. افزایش دسترسی ارائه کنندگان خدمات بهداشتی در روستاها به پشتیبانی های ویژه و تشخیص از راه دور . افزایش دسترسی به اطلاعات بهداشتی برای پیشگیری از ایدز از طریق متون مناسب محلی و به زبان محلی . فناوری های حس کننده های از راه دور و شبکه های ارتباطی نظارت مؤثر تر، مدیریت منابع و کاهش مخابرات زیست محیطی را امکان پذیر می کند . افزایش آگاهی در زمینه راهبردهای توسعه پایدار در زمینه هایی همچون کشاورزی مدیریت بهداشت و آب معادن و از این قبیل . افزایش شفافیت و نظارت بر استناد نادرست از مقررات زیست محیطی . تسهیل تبادل دانش و شبکه گرایی بین سیاستگذاران مشارکت جویان و گروه های موکل . افزایش معلمان آموزش دیده از طریق آموزش های مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و از راه دور و ایجاد شبکه های ارتباطی معلمان با همکاران خویش . بهبود بخشیدن به کارایی و اثر بخشی وزارت آموزش و پرورش و ادارات وابسته از طریق کاربرد راهبردی فناوری و توسعه مهارت های افزایش یافته از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات. افزایش دسترسی به منابع و مواد آموزشی با کیفیت مناسب از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات . ارائه برنامه های آموزشی و پرورشی و سواد ویژه دختران و زنان با استفاده از فناوری های مناسب . تأثیر گذاران بر نظرات مردم درباره مسایل اجتماعی از طریق برنامه های اطلاعاتی و ارتباطی از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات (علی احمدی ، 1383 ، ص38). 15-2-2- ارزش فناوری اطلاعات و ارتباطات اطلاعات و ارتباطات و فناوری های آن دو وظیفه مهم به عهده دارند: ایجاد، تهیه، توزیع و امثال ارائه و تحویل اطلاعات درون سازمانی و همچنین جمع آوری و انتقال اطلاعات میان و برون سازمانی از فعالیت های سایر سازمان های جانبی یا واسطه و حتی رقبا در ابعاد مختلف و در فعالیت های بین المللی و جهانی در صورتیکه فناوری اطلاعات و ارتباطات به روش دقیق و مناسبی طراحی شود و همراه و هماهنگ با هدف ها و مأموریت های برنامه های سازمان باشد؛ در حکم اهرمی بسیار توانمند برای رشد و ارتقای کارکنان سازمان به کار گرفته می شود. اما هر گاه این برنامه ریزی به طور صحیحی صورت نگیرد بدون شک هزینه ای سنگین و بیهوده ای در بر خواهد داشت که توجیه اقتصادی ندارد. برنامه ریزی صحیح فناوری اطلاعات و ارتباطات در بردارنده مزایای زیر برای تصمیم گیری کلان مدیریت راهبردی است: اطلاعات لازم از فعالیت های تولیدی و خدماتی را در اختیار کاربران، متقاضیان، مدیران و مشتریان قرارمی دهد؛ کیفیت و کمیت تولیدات و خدمات را به نسبت خواسته ها و نیازهای متقاضیان و مشتریان بهبود می بخشد. ارتقای بهره وری کارکنان و کاربران در سازمان رادر بر دارد. راهکارهای اجرایی مدیریت دارایی ها و کنترل اطلاعات موجود و دارایی های سازمان را تسهیل و بهینه می سازد. اطلاعات لازم رابرای ایفای وظایف مدیریت شامل تصمیم گیری و برنامه ریزی و نظارت را در اختیار آنان قرار می دهد. مزیت نسبی ارائه خدمات و تولید کالاها را برای مدیریت تشخیص می دهد و تعیین می کند. روش های توزیع معقول خدمات و کالاها را در بازارهای پیچیده داخلی و بین المللی روشن می سازد. دلایل افزایش هزینه های تولیدی و خدماتی و هزینه های غیر معقول را تعیین می کند. سیاست های مالی و استفاده بهینه از نقدینگی و سایر منابع سازمان به مدیریت راهبردی کمک می کند(مومنی، 1380، ص622-623). 16-2-2- توانایی های فناوری اطلاعات و ارتباطات تأثیرات توانایی ها و راهبردهای بلند مدت ICT را می توان از دو دیدگاه کلان و خرد به شرح زیر طبقه بندی کرد . تأثیرات توانایی ها و راهبردهای فناوری نمونه اجرایی آن در سالهای اخیراطلاعات و ارتباطات ( جبر به دگرگونی ) دیدگاه کلان : حذف کاغذ بازی و پیچیدگی امور به منظور افزایش کارایی در سازمان رهایی از بحران های اقتصادی در سازمان های عمومی تغییرات ساختاری به منظور افزایش بهره وری و بهینه سازی نظام های اجرایی ارائه خدمات مالی و پرسنلی و خدمات پشتیبانی با رایانه عرضه خدمات عمومی بهتر و ارائه بهینه خدمات بانک ها و بیمارستانها استفاده از رایانه در طراحی ، در صنایع خودرو سازی و کارخانجات نساجی دیدگاه خرد : ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات برای بهینه سازی نظام ها. استفاده از اهرم های اطلاعاتی در حکم ابزارهای مؤثر رقابتی و تعاونی و توافقی. یکپارچه سازی نظام های اطلاعاتی به سازمان. تحلیل و بهینه سازی فرایند تولید و فرایند نوآوری در صنایع و خدمات عمومی و تولیدی. تهیه اطلاعات لازم برای کنترل یا ایجاد هماهنگی ، تولید کالاها و ارائه خدمات سود آور ایجاد یکپارچگی و استفاده از شبکه ها و نو آوری های اطلاعات و ارتباطات در صنایع و ارائه خدمات عمومی (مومنی ،1380، ص353-354). 17-2-2- راهبردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در بررسی کاربرد فناوری پیشرفته ICT می بایست به عوامل نه گانه زیر توجه کرد: فناوری اطلاعات و ارتباطات یکی از فعالیت های سرمایه بر و پر هزینه است. فناوری ICT برای پیشرفت اقتصادی در سازمان حیاتی دارد. ICT درتوسعه اقتصادجامعه نقش اساسی ایفا می کند. ICT ابزاری مفید و مؤثر در تصمیمات راهبردی سازمان است . ICT بر تمام سطوح مدیریت و وظایف و فعالیت های آن اثر می گذارد .