جامعه آماري اين تحقيق كليه كارخانجات سيمان كشور ميباشد كه از طريق نمونهگيري خوشهاي 16 كارخانه سيمان انتخاب گرديده سپس با استفاده از فرمول حجم نمونه، حجم نمونه تحقيق 105 نفر بدست آمد. براي آزمون چهار فرضيه تحقيق با استفاده از پرسشنامه اطلاعات لازم جمعآوري گرديده كه از طريق آزمون آماري كاي دو رابطه بين متغيرهاي مستقل ( حمل و نقل دريايي – حمايت مالي دولت – كيفيت و حضور مستقيم در بازارهاي هدف ) با متغير وابسته ( افزايش صادرات سيمان ) مورد بررسي قرار گرفت. در اين آزمون n=90 ميباشد كه پس از بررسي، هر چهار فرضيه تحقيق مورد پذيرش واقع گرديد.
نتيجه اينكه براي توسعه صادرات سيمان كشور لازم است دولت با همياري بخش خصوصي سرمايه گذاريهايي را جهت بهبود وضعيت بنادر صادراتي سيمان كشور انجام دهند. همچنين اجراي استراتژي حضور مستقيم در بازارهاي هدف و استراتژي تداوم عرضه محصولات در بازارهاي بين المللي سبب افزايش اعتبار براي صادركنندگان اين صنعت خواهد شد كه اين خود سبب رشد صادرات خواهد گرديد.
ايجاد بستر ومقرراتي كه صادر كننده را زير پوشش خود قرار دهد و در مواقع نياز حمايت مالي نمايد يكي ازاستراتژيهايي است كه اكثر كشورهاي پيشرفته و در حال توسعه استفاده بهينه مينمايند.
فصل اول
كليات
مقدمه
افزايش شديد جمعيت، كاهش ذخاير نفتي و تنزل تدريجي بازده چاهها، و بياعتمادي نسبت به آينده اين كالا در بازار جهاني و افزايش قيمت آن، لزوم ترميم خسارات ناشي از جنگ تحميلي و بازسازي اقتصاد ايران، بيترديد، نياز ايران را به ارز خارجي افزايش خواهد داد و قابل پيشبيني است كه اقتصاد ايران براي بازسازي و توسعه به ارز بيشتري نيازمند است و لذا راهي جز تأكيد بيشتر بر روي صادرات غير نفتي در پيش رو ندارد. از ديگر منظر كهنگي عمومي ماشين آلات بنگاههاي توليدي كشور، نياز بخش نقت به ترميم، روند افزايش مصرف داخلي، مجوعه عواملي هستند كه تداوم صادرات نفت را در آينده با ترديد مواجه نموده و نياز به صادرات خصوصاٌ كالاهاي صنعتي را به جهت ارزآوري آن قوت مي بخشد. بنابراين موارد ياد شده فوق، ما را بر آن ميدارد كه استراتژي توسعة ملي و صادراتي كشور را مورد بازنگري قرار ميدهيم و حضور اقتصادي ايران را در بازارهاي جهاني افزايش دهيم. ] 2 [ امروزه سيمان به عنوان اساسيترين و بيرقيبترين كالاي ساختماني و عمراني شناخته شده است و اصولاٌ انجام و بنا نمودن هر پروژه و طرحي بدون حضور مؤثر اين مصالح غير ممكن به نظر ميرسد. خواص چسبندگي سيمان در كنار مكملهايي چون شن و ماسه و فولاد و ويژگيهايي مانند محافظت از سطوح فلزي و خوردگي، ضريب انتقال حرارت كم، مقاومت در برابر گرما و آتش، . .. جايگاه سيمان را در رفيعترين نقطة جداول مواد ومصالح در جهان قرار داده است. اين موضوع تا بدان جا پيش ميرود كه ميزان توليد ومصرف سيمان به عنوان يكي از شاخصهاي رشد اقتصادي ملل محسوب ميگردد. اين كالاي با اهميت و پر مصرف به دلايلي چون وزين بودن، حجيم بودن، عدم انبارش بلند مدت، فساد پذيري سريع بر اثر رطوبت، حمل و نقل گران و موارد مشابه و مرتبط ديگر، جهت حضور در بازارهاي جهاني نياز به برنامهريزي دقيق با نگرش بلند دارد. مجموعه عوامل عنوان شدة فوق سبب گرديده كه با توجه به اينكه صنعت سيمان در كشور ما عمري هفتاد ساله دارد، اما جايگاه بازاريابي و بازرگاني بين المللي آن يا به عبارت صريح صادراتي آن در گامهاي اوليه شناسايي ميگردد ! ؟.
راه اندازي تدريجي واحدهاي جديد توليد سيمان در طي سالهاي اخير موجب غلبه عرضه اين فرآورده به تقاضايآن در بازار داخلي شده و اكثر كارخانجات سيمان كشور را با شرايط توليد مازاد بر مصرف و مشكلات مربوطه روبرو نموده است. وضعيت مذكور عليرغم تحميل شرايط سخت ناشي از كاهش جدي نقدينگي به واحدهاي توليد سيمان، اثرات مثبت و سازنده متعددي نيز براي صنعت سيمان كشور به همراه داشته است كه از جمله آنها توجه فزاينده به خريدار و مصرف كننده، ارتقاء كيفيت محصول و تلاش براي حضور در بازار جهاني و صادرات سيمان ميباشد. به اخص كلام حداقل به سه دليل بر شمرده ذيل صادرات سيمان براي كشور ما نقش حياتي دارد :
1 ) مازاد توليد
2 ) گريز از اقتصاد تك محصولي
3 ) نياز ارزي واحدهاي توليد
طي اين تحقيق سعي شده است با عنايت به چهارپي ( 4P ) متداول در بازار يابي يا به عبارتي آميخته بازاريابي مشكلات و مزيتهاي اين صنعت در راه تحقق اهداف بازاريابي بين المللي شناسايي و حتي الامكان، روشهاي مناسب و راهبردي را براي افزايش سهم كشور در بازاريابيهاي هدف و جهاني ارائه شود.
1-1. اهداف تحقيق :
در اين تحقيق سعي شده است با اتكاء به چهارپي ( 4P ) متداول در بازاريابي اهداف ذيل مورد بررسي قرار گيرد.
- بررسي و شناخت عوامل مؤثر در جايگاه رقابتي كارخانجات سيمان كشور در بازارهاي داخلي
- تجزيه و تحليل شيوههاي بازاريابي مورد استفاده در افزايش فروش سيمان كشور و شناسايي نقاط قوت و ضعف آنها.
- ارائه روشهائي كاربردي جهت حضور و استقرار دائم شركتهاي توليد كننده سيمان كشور در بازارهاي منطقهاي و بين المللي سيمان.
1-2. تحقيقات پيشين مرتبط با موضوع
شايسته است به تحقيقاتي كه در اين راستا پيش از اين صورت پذيرفته اشاره گردد، لذا بطور خلاصه بقرار ذيل ارائه ميگردد :
( جدول :1-1 ) موضوع تحقيقات پيشين
| رديف | موضوع تحقيق | محقق | سال تحقيق |
| 1 | بررسي بازار سيمان كشورهاي امارت متحدة عربي و افريقا | مركز تحقيقات
مجتمع صنعتي سيمان آبيك |
79-1375 |
| 2 | بررسي و امكان سنجي سرمايهگذاري در صنعت سيمان كشور با اتكاء به جدول داده و ستاده در اين صنعت. | احمد رضا نيك آبادي
تهران مركزي |
1378 |
| 3 | بررسي استراتژيك افزايش صادرات سيمان. كلينكر ايران | عزيز نادمي زاده
دانشگاه فردوسي مشهد |
1377 |
| 4 | بررسي موانع و محدوديتهاي موجود در صادرات كلينكر سيمان به كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس | عليرضا عدل
دانشگاه مديريت تهران |
1374 |
| 5 | نقش دولت در قيمت گذاري صنعت سيمان | احمد رضا خادمي
دانشگاه تهران |
1358 |
| 6 | امكانات سرمايهگذاري صنعت سيمان كشور | حسن سوداگر
دانشگاه تهران |
1352 |
شايان ذكر است عنوان گردد كه تحقيق حاضر با ديدگاه (4P ) متداول در بازاريابي در خصوص افزايش صادرات سيمان كشور نگرش خود را بسط داده و فرضيههاي خود را بر عناصر فرعي هر يك از عنصرهاي اصلي ( 4P ) برپا نموده است و بدين جهت با كليه تحقيقات قبلي تمايز محض دارد.
اينك بطور مختصر شرح هر يك از تحقيقات فوق را خواهيم آورد.
رديف 1 : سه تحقيق از مركز تحقيقات مجتمع صنعتي سيمان آبيك بزرگترين سيمان كشور آورده شده است. كه تحقيق اول با عنايت به اينكه بازار امارات بالقوه بهترين بازار سيمان صادراتي كشور مي تواند باشد صورت پذيرفته است كه در اين تحقيق بازارهاي امارت متحده عربي بطور مستقل از لحاظ شيوههاي مصرف، حجم مصرف، نوع مصرف، نوع سيستم پرداخت رقباي موجود و نهايتاٌكانالهاي توزيع مورد بررسي قرار گرفته و نتايج توجيه پذير براي رخنه در بازارهاي فوق حاصل شده است. از منظر ديگر قاره آفريقا با شناسايي فوق به عنوان نكات تحقيقي مورد بررسي قرار گرفته كه نتايجي غير ممكن با بازار امارت بدست آمد كه شرح مختصر آن به قرار ذيل ميباشد :
قدرت خريد پايين ( حجم كم )
عدم توانايي مالي عمومي
عدم سيستم پرداخت مناسب بانكي
زمينه مناسب فروش به پيمانكاران خارجي در حجم بالا
سلامت دريافت مبلغ معامله توسط بانك ثالث اروپايي يا آسيايي
زمينة تهاتر در پارهاي از كشورها
نبود بنادر مناسب جهت پهلوگيري كشتيهاي بزرگ
تحقيق دوم از رديف اول :
بررسي بازارهاي كشورهاي تازه استقلال يافته بوده كه نتايج آن به قرار ذيل بدست آمده است :
نبود سيستم پرداخت بانكي مناسب
عدم وجود كنوانسيونهاي لازم براي مبادلات ارزي
شيوههاي ناسالم معاملات و عدم امنيت
وجودپارهاي بازار مناسب مصرف
وجود زمينه معاملات تهاتري
تحقيق سوم از رديف اول






