انعطاف پذیری 4 1 2 3 سطح کیفیت 1 2 3 4 پیچیدگی 4 1 3 2 اجتناب از ریسک 1 3 2 4 رفابت بر سر قیمت 1 2 4 3 روشن بودن مسئولیت ها 1 2 3 4 همانطور که از جدول مشخص است در رابطه با سرعت روشهای طرح و ساخت کلید در دست در اولویت هستند. در رابطه با قطعیت هزینه روش متعارف در اولویت است. در رابطه با انعطاف پدیری روش مدیریت اجرا در اولویت است. با اینکه در روش طرح و ساخت کلید در دست ریسک بیشتری به پیمانکار منتقل میشود ولی در این نظر نجی در هنگ کنگ اولویت بالایی ندارد. این بدان دلیل است که صاحبان کار در هنگ کنگ نسبت به توانایی طراحی پیمانکاران اطمینان ندارند.  

 نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال (تصاویر) درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نشان داده می شود ولی در سایت اصلی می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : jahandoc.com   2-4 نحوه انتخاب و تعیین روش قراردادی برای اجرای پروژه برآورد شده است که انتخاب یک روش قراردادی مناسب برای اجرای پروژه میتواند هزینههای پروژه را بطور متوسط تا 5 درصد کاهش دهد هر پروژه دارای خصوصیات و نیازای منحصر به فردی است و برای اینکه پروژه موفق باشد باید در انتخاب روش قراردادی آن علاوه بر مسائل فنی نیازهای کارفرما و پیمانکار نیز در نظر گرفته شود. انواع روشهای قراردادی در در سده گذشته افزایش یافتهه است و این امر باعث نیاز به وجود یک فرایند انتخاب برای روش قراردادی هر پروژه شده است. البته باید نظر داشت که روش علمی دقیق و کاملی برای انتخاب مناسبترین روش وچود ندارد و در واقع هیچ فرمولی وجود ندارد که با در نظر گرفتن متغیرهای پروژه کارفرما یک روش مشخص را مشخص کند. در اکثر موارد تنها یک روش مناسبترین نخواهد بود بلکه چندین روش میتواند مناسب باشد. افراد و مجامع مختلف در مورد نحوه انتخاب روش قراردادی اجرای پروژه دانستهاند که در ادامه به چند مورد آنها اشاره میشود. 2-4-1 فرآیند انتخاب روش قراردادی پروژه از دیدگاه m.gordon ( عضو asce) gordon چهار قسمت را برای انتخاب هر قرارداد در نظر گرفته است: 1.محدوده کار 2.سازمان 3.نوع پرداخت مالی 4.نحوه واگذاری کارفرما باید برای یک پروژه خاص نوع سازمان نوع پرداخت مالی و نحوه واگذاری آنرا مشخص کرده و با ترکیب آنها هم به یک روش قراردادی مناسب و مورد نظر برای پروژه برسد. 1- محدوده کار: مقصود آن قسمت از فعالیت های پر.ژه شامل طراحی، ساخت و تامین مالی است که به پیمانکار واگذار میگردد انتخاب محدوده در واقع نتیجهای از انتخاب سازمان میباشد و بنابرین بصورت مجزا بررسی نمیشود. 2-سازمان: فرایند انتخاب سازمان مناسب با حذف کردن سازمانهایی که مشخصاً با اهداف پروژه و کارفرما هماهنگ نیستند آغاز میگردد. برای حذف کردن سازمانهای نامناسب برای یک پروژه خاص سه نوع خصوصیات یا محرک باید توسط کارفرما در نظر گرفته شود شامل: الف-د محرک های پروژه: محدودیت های زمانی نیاز به انعطاف پذیر بودن طراحی در طی فرایند ساخت نیاز به خدمات پیش ساخت (مهندسی ارزش، پیشنهادات برای قابلیت ساخت، برآوردهای هزینه) میزان تعامل کارفرما با فرآیند طراحی محدودیت های مالی ب- محرک های کارفرما میزان مهارت و آگاهی کارفرما در اجرای پروژه توانایی های مدیریتی فعلی کارفرما اجتناب از ریسک محدودیت های قاونی هر یک از روشها سایر عوامل خارجی (دلایل سیاسی و یا استرتژیک) ج- محرکهای بازار: در دسترس بودن پیمانکاران با صلاحیت وضعیت موجود در بازار اندازه پروژه (کارفرما برای افزایش کارایی و ایجاد رقابت در بازار تصمیم بگیرد که آیا پروژه را به بستههای کوچکتر تقسیم کند و یا با ادغام چند پروژه بزرگتری تعریف کند. در اولین قدم برای انتخاب سازمان با در نظر گرفتن محرک های پروژه میتوان سازمان هایی که در مرحله قبل انتخاب شدهاند را باتوجه به محرکهای کارفرما ارزیابی کرد. مجددا همین فرایند را برای محرک های بازار انجام و نهایتاً کارفرما باید یک سازمان مناسب انتخاب نماید. 3- نوع پرداخت مالی: تصمیم گیری در مورد نحوه پرداخت مالی پروژه بر اساس نحوه تخصیص ریسک نوع پروژه میباشد. ریسکهای زیادی در یک پروژه وجود دارد ولی ریسک اصلی مطرح در اینجا ریسک مالی پروژه میباشد . ریسک اینکه هزینه نهایی پروژه چه خواهد بود. بهینه کردن هزینه یک پروژه بستگی به ارزیابی درست ریسکها و اطمینان از اینکه هر گروه میتواند ریسکهای تخصیص داده شده به خود را به خوبی مدیریت کند، دارد. تکمیل و نهایی بودن اسناد پروژه در زمان واگذاری و انعطافپذیری مورد نیاز در حین فرآیند از جمله مهمترین موارد در ارزیابی ریسک میباشد نبود اطلاعات نهایی یا کامل در زمان واگذاری باعث ایجاد ریسک مالی در هزینه نهایی پروژه میگردد. ریسک مالی یک پروژه را میتوان کاملاً به کارفرما و یا کاملاً به پیمانکار منتقل کرد و یا صورت مطلوبتر آن کارفرما و پیمانکار تقسیم کرد باید به دنبال تعادلی برای تحمل ریسک بین کارفرما و پیمانکار و یا طراح بود که در عین حداقل کردن ذخیرههای احتیاطی برای پذیرش ریسک باعث ایجاد انگیزه برای تحمل ریسک شود. دو گروه اصلی از روشهای پرداخت عبارتند از قیمت ثابت مثل یک قلم یا قیمت واحد و دیگری جبران هزینه مثل هزینه بعلاوه درصد و یا یک هزینه ثابتیک روش بین این دو هم عبارت است از هزینه هدف که هزینهها را فقط تا سقف مشخصی جبران میکند و هزینههای بالای آن به مسئولیت پیمانکار خواهد بود. 4- نحوه واگذاری: نحوه واگذاری عبارت است از روشی که برای انتخاب پیمانکار و یا قیمت به کار برده میشود، مثل مناقصه رقابتی با مذاکره. این فرایند در شکل 2-7 نشان داده شده است. استفاده از محرک های پروژه برای حذف سازمان نامناسب محدودیت های زمان نیاز به انعطاف پذیر بودن طراحی درطی فرآیند ساخت نیاز به خدمات پیش از ساخت میزان تعامل کارفرما با فرآیند طراحی محدودیت های مالی استفاده از محرک های کارفرما برای حذف سازمان نامناسب میران مهارت و توانایی کارفرما در اجرای پروژه توانایی های مدیریتی فعلی کارفرما اجتناب از ریسک محدودیت های قانونی هریک از روشها سایر عوامل خارجی (دلایل سیاسی یا استرتژیک) استفاده از محرک های بازار برای حذف سازمان های نامناسب در دسترس بودن پمانکاران با صلاحیت شرایط فعلی بازار اندازه پروژه انتخاب نوع پرداخت مالی با استفاده از تخصیص ریسک و محرک های پروژه کارفرما و بازار انتخاب نوع واگذاری قرارداد استفاده از قضاوت و تجربه برای انتخاب روش قراردادی نهایی از میان گزینههای باقیمانده شکل 2-7 - فرآیند انتخاب روش قراردادی مناسب برای پروژه 2-4-2- انتخاب روش قراردادی پروژه (سیستم اجرای پروژه) از دیدگاه انجمن پیمانکاران آمریکا انجمن پیمانکاران آمریکا شاخصهای زیر را برای انتخاب بهترین روش قراردادی مشخص کرده است: -زمان در دسترس برای کل پروژه شامل طراحی و اجرا -محدوده کلی و پیچیدگی پروژه -امکان ساخت بصورت فازبندی شده (ساخت سریع) -توانایی کارکنان کارفرما در اداره کردن پروژه -در دسترس بودن، پیمانکاران جزء و تامین کنندگان با صلاحیت -نیازهای حقوقی بویژه در ساخت ساختمانهای عمومی (دولتی) -توانایی مالی کارفرما -انتظارات طراحی کارفرما -خواست کارفرما برای یکپارچگی فرآیندهای طراحی و ساخت شامل خدمات پیش از ساخت توسط پیمانکاران -نیازهای خاص استفاده کنندگان -نیازهای ویژه استخدامی کارفرما -توزیع مورد نظر ریسک تصمیم نهایی در مورد روش قراردادی برعهده کارفرما میباشد، ولی کارفرما باید پیش از تصمیم گیری با طراحان و سازندگان مشورت کند طراحان و سازندگان لزوماً روی روشی که برای یک پروژه خاص مناسب است توافق نخواهند داشت. ولی نظرات آنها میتواند کارفرما را در تصمیم گیری راهنمایی کند. این اجمن همچنین از یک ماتریس برای نحوه تعیین مناسب ترین روش قراردادی استفاده کرده است. در سطرهای این ماتریس روشهای مختلفی قراردادی برای اجرای پروژه و در ستون های آن معیارهای انتخاب گنجانده شده است. در این ماتریس به هریک از معیارهای انتخاب در روشهای مختلف امتیاز داده میشود که این امتیازها از 1 تا 7 طبقه بندی شده است. این امتیازها در واقع درجه مناسبت هر یک از این معیارها را در روشهای مختلف قراردادی نشان میدهد. مرحله بعد تعیین اوزان نسبی این معیارها در خود پروژه میباشد، این اوزان نسبی بین 0 تا 5 در نظر گرفته شده است نهایتا با توجه به اوزان نسبی معیارها و درجه مناسبت آنها در هر روش امتیازی برای هر روش بدست میآید و میتوان روشی که بیشترین امتیاز را بدست میآورد مشخص گردد. این ماتریس در شکل 2-8 نشان داده شده است. ارزش وزنی شاخص در پروژه: 0-1-2-3-4-5 وزن کم-5: وزن بالا شاخص های انتخاب روش اجرای پروژه عوامل فیزیکی پروژه عوامل تجاری کارفرما جمع کل امتیاز هر روش اندازه پروژه پیچیدگی همسانی مجاورت تجربه قابلیت ساخت کاهش زمان اجرا حداقل کردن هزینه ارزش عوامل فرهنگی وزن شاخص در پروژه درجه مناسب روش متعارف امتیاز روش متعارف درجه مناسب روش مدیریت اجرا امتیاز روش مدیریت اجرا درجه مناسب روش طرح و ساخت امتیاز روش طرح و ساخت 1 2 3 4 5 6 7 کم متوسط زیاد شکل 2-8- ماتریس انتخاب مناسبترین روش قراردادی 2-5 - خلاصه و جمع بندی با توجه به آنکه در سده گذشته روشهای گوناگون اجرا پروژه در طی یک فرآیند تکاملی به طبقات و انواع مختلفی تمایز یافتهاند و نیز با در نظر گرفتن این موضوع که روش اجرای پروژه در موفقیت آن نقش بسزایی داشته و دارد میتواند هزینههای پروژه را متاثر سازد بنابراین ابتدا مفاهیم استراتژی قرارداد و یا روش اجرای پروژه سپس نحوه انتخاب روش اجرای مناسب معرقی شدند. در ادامه روشهای مرسوم دراجرای پروژه ها بصورت خلاصه معرفی شدند که مشتمل بر روش متعارف روش مدیریت اجرا ، روش طرح و ساخت ، روش ساخت، بهره برداری ، انتقال (BOT) بوده و مزایا و معایب آنها بررسی شدند. و در نهایت هم مقایسهای بین آنها به عمل آمد. در فصل بعد با متمرکز شدن روی روش طرح و ساخت ویژگیها دلایل انتخاب و عوامل موثر در موفقیت این نوع پروژه ها مورد بررسی قرار خواهند گرفت. بررسی فرآیند و ویژگیهای روش و طرح ساخت 3-1 مقدمه 3-2- نظام فنی و اجرایی طرح های عمرانی 3-3- پیشینه روش طرح و ساخت 3-4- عوامل موثر در انتخاب و مبانی لازم برای اجرای پروژه ها به روش طرح و ساخت 3-5- مراحل مختلف اجرای پروژه با روش طرح و ساخت 3-6- نقش و مسئولیت های مشاور کارفرما در روش طرح و ساخت 3-7- روشهای قیمت گذاری در روش طرح و ساخت 3-8-عوامل موثر در موفقیت پروژه های طرح و ساخت 3-9- خلاصه و جمع بندی فصل سوم: 3-1-مقدمه تاکنون روشهای مختلف قراردادی برای اجرای پروژه ها و فرایند انتخاب روش مناسب مورد بررسی قرار گرفت. در این فصل فرآیند طرح و ساخت و ویژگی های آن مورد بررسی جامعتری قرار میگیرد. همانطور که در فصل قبل نیز بیان شد، در روش طرح و ساخت یک مجموعه واحد به نام طراح - سازنده، مسئولیت طراحی و اجرای پروژه را برعهده میگیرد. در این روش به دلیل جمع شدن زود هنگام گروه های کلیدی انجام دهنده پروژه در کنار یکدیگر تخصص های آنها با هم ترکیب شده و ضمن ایجاد انسجام در کل کار باعث سرعت کار نیز میگردد. یکپارچگی و انسجام در کار به میزان بالایی در این روش فراهم می شود یعنی هر گروه کار خود را انجام داده و ادامه کار را به گروه بعدی واگذار مینماید. این روش که در حقیقیت قدیمیترین روش اجرای پروژه های ساختمانی بوده است مجدداً از اواسط دهه 1980 در کشورهای صنعتی مطرح و استفاده از آن به سرعت رو به توسعه گذلشته است . دلیل آن صرفه جوئی در زمان و امکان بروز خلاقیت و نوآوری بوده که منجر به کاهش هزینههای پروژه با حفظ کیفیت آن خواهد شد. 3-2 نظام فنی اجرایی طرح های عمرانی نظام فنی اجرایی عبارت است از مجموعه اصول روشها مقررات و ضوابط فنی حقوقی مالی حاکم بر تهیه اجرا و ارزشیابی طرح های عمرانی کشور و چگونگی انتخاب و بکارگیری عوامل دست اندرکار مربوط به آن و نیز تبیین مشخصات عوامل یاد شده و نحوه ارنباط بین آنها . گستره یا مباحث طرح شده در نظام فنی اجرایی شامل موارد زیر میباشد. الف- مطالعات بنیادی ، تحقیقاتی ، پایه ، منطقهای (آمایش سرزمین ) و جامع بخشی ب- تهیه طرح ها ت- اجرای طرح ها ث- ارزشیابی گستره نظام فنی اجرایی کشور در شکل 3-1 نشان داده شده است. مطالعات بنیادی تحقیقاتی/ پایه/منطقه ای /جامعبخشی طراحی تفصیلی و اجرایی مطالعات شناسایی و امکان سنجی اولیه طراحی اولیه و امکان سنجی نهایی تهیه و ساخت کالا و تجهیزات تهیه و تدوین معیارها استانداردها و ضوابط فنی عملیات اجرایی و نصب آماده سازی برای بهره برداری ارزشیابی ارزشیابی اجرای طرح تهیه طرح تهیه برنامه کلان با توجه به طبقه بندی که برای چرخه عمر طرح های عمرانی در نظام فنی و اجرایی ارائه شده است، طراحی تفصیلی در مرحله اجرای طرح جای داده شده است بر انجام کار طراحی و ساخت بصورت توام توصیه شده است و طبیعی است برای تحقیق این امر باید هر چه زودتر نهادها و ضوابط مورد نیاز این فعالیت تدارک شوند. نظام فنی و اجرایی به شروع و انجام عملیات اجرایی صرفاً در مورد طرح هایی که توجیه فنی و اقتصادی لازم را دارند تاکید دارد، لذا ملاحظه می شود که واگذاری طراحی تفصیلی و اجرایی (فاز 2) و یا خدمات اجرایی طرح به نهادهایی که خدمات تهیه همان (مطالعات شناسایی و توجیه فنی و اقتصادی و طراحی اولیه، فازهای صفر و یک) را انجام می دهند مورد نظر نبوده و هدف اصلی آن بوده است مه یک واحد تهیه کننده طرح علاقه مندی خاصی به توصیه و توجیه اجرایی شدن طرح به لحاظ آنکه خود واحد اجرایی آن خواهد بود را نداشته باشد و به عبارت دیگر حتی از این مسیر نیز از فراهم شدن توجیه غیر واقعی برای طرح هایی که اجرای آن به هیچ روی موجه نیست جلوگیری بعمل آمده است. در این نظام برای کارهای با مدت اجرای کوتاه قیمت های مقطوع توصیه گردیده و بعلاوه چنین پیش بینی شده است که برای احتراز از تفصیل در کار صورت وضعیت نویسی، ردیف های فهرست بها با اقلام کلی تر و بصورت فشرده ای از اقلام جزئی تهیه شود و پیمانکاران نسبت به این اقلام واحد بهای خود را اعلام و کار با قیمت کل پیشنهادی به پیمانکار داده شود. 3-3- پیشینه روش طرح و ساخت طرح و ساخت، روش اجرای جدیدی نیست، بلکه قرن ها در سراسر جهان مورد استفاده بوده است. در قرن های گذشته تنها روش در دسترس برای اجرای پروژه ها بوده است. ریشه های آن از مفهوم «سازنده اصلی» قرون وسطی نشأت می گیرد، که در آن مسئولیت طراحی و اجرا بر عهده یک معمار بوده است. سازنده اصلی کار طراحی، ساخت و نظارت ساختمان هایی مثل کلیساها، کاخ ها و سایر ساختمان های حماسی را بر عهده داشته است. رد پای روش طرح و ساخت در بین النهرین قدیم دیده شده است، جایی که قانون حورابی (1800 پیش از میلاد) مسئولیت کامل طراحی و اجرا را بر عهده سازنده اصلی قرار داده است. در یونان قدیم، معابد بزرگ، ساختمانهای عمومی، و کارهای سیویل توسط سازندگان اصلی طراحی و اجرا می شد. سازه های ماندگاری مثل Parthenon و تئاتر Dionsis شواهدی از فرآیند سازندگان اصلی هستند. همچنین کار طراحی و ساخت اهرام مصر توسط یک معمار مصری در 2780 پیش از میلاد انجام شده است. در طی دوره رنسانس، مهندسی اندک اندک از معماری که رویکردی زیبا شناسی و فلسفی داشت جدا شد و بتدریج معماری، مهندسی و ساخت بصورت تخصص های جداگانه ای تکامل پیدا کردند و حضور سازندگان اصلی کمتر شد. در طی این دوره پروژه ها پیچیده تر شدند و عملاً نیزا به تخصصی شد طراحی و ساخت بوجود آمد. «با توسعه یافتن قوانین و رویه های قضائی در سال های 1800، جدا شدن طراحی و ساخت بصورت قانونی در آمد. دادگاه ها مسئولیت هر یک از گروه ها را تعیین کردند و با تعیین این مسئولیت ها، روش متعارف (سنتی)، طراحی - مناقصه-اجرا، به عنوان روش اجرای اصلی پدیدار شد. روش طراحی - مناقصه-اجرا، تا سال های تورم زای 1970 به عنوان تنها روش باقی ماند و دعواها در سال های 1980 سازمان های کارفرمایی را تشویق کرد که این روش را که به صورت استاندارد در آمده بود را مجدداً ارزیابی نمایند. به تبع آن استفاده از دیگر روش های اجرا مثل، طرح و ساخت، کلید در دست، و مدیریت ساخت به عنوان گزینه های توچیه پذیر در مقابل روش متعارف طراحی - مناقصه -اجرا، مطرح شدند.» این روند تغییر در اشکال 3-2 و 3-3 نشان داده شده است. شکل 32 روند تغییر به سمت یکپارچگی طراحی و اجرا Master builder سازنده اصلی (معمار) design-build طرح و ساخت industrial revolution انقلاب صنعتی Specialization تخصصی شدن integration یکپارچگی معماران مهندسین سازندگان معماران بزرگ تخصصی شدن انقلاب صتعتی طرح و ساخت یکپارچگی معماران مهندسین سازندگان ایجاد هماهنگی در طرح و ساخت قرن نوزدهم دهه 80 و 90 دهه 60 و 70 6 دهه اول قرن 20 شکل 3-3 سیر تحولات تاریخی در روش های اجرای پروژه ها روش طرح و ساخت بویژه در سال های اخیر رشد بسیار زیادی داشته است. از سال 1986 پروژه های طرح و ساخت به لحاظ حجم و درصد نسبت بک کل پروژه ها، به صورت مداوم رشد کرده اند. یکی از نتایج غیر قابل اجتناب این رشد، ورود فزاینده پیمانکاران و معماران / کهندسانی که تجربه کمی و یا هیچ تجربه ای در طرح و ساخت ندارند به بازار می باشد. به علاوه، این رشد باعث افزایش انتخاب روش طرح و ساخت توسط کافرماهایی که تجربه آنرا قبلاً نداشته اند می گردد. تداوم موفقیت روش طرح و ساخت احتیاج به مستند سازی و گسترش دانش طرح و ساخت برای شرکت کنندگان جدید آن دارد. «در ایران نیز در دوران قبل از اسلام، طرح و اجرا و کلیه امور مربوط به کارهای ساختمانی توسط یک معمار و یا یک مهندس انجام می شده است. از جمله، این آثار می توان به سد شادروان، پل زال خرم آباد، پل کلهر در فارس، سد کوروش کبیر، کاخ خورنق، و ... اشاره کرد. در شاهنامه فردوسی داستان ساختمان ایران مدائن ذکر شده است که در آن خسرو انوشیروان کار طرح و اجرای این بنای عظیم را به معماری بنام فرخان واگذار میکند و فقط به او می گوید که بنای عظیمی می خواهد که تا دویست سال پایدار مانده و از گزند حوادث در امان بماند و جانشینانش از آن استفاده کنند. در دوران بعد از اسلام هم ساختمان مساجد و مدارس دینی و علمی و کاخ ها و کاروانسراها و بندها و سدها، مثل بند امیر حدوداً بهمین شیوه طرح و اجرا شده اند. در دوران معاصر یعنی هفتاد سال اخیر و بدنبال اقدامات امیر کبیر که دارالفنون را تاسیس کرد و محصل به خارج کشور فرستاد و نیز آمدن مهندسان خارجی سازندگان به طریق اروپایی و در واقع بصورت سه عاملی پایه گذاری شده است. در دهه های اخیر بعضی پروژه ها با روش طرح و اجرای ؟ شده اند که اغلب توسط شرکت های خارجی انجام شده است. در دوران بعد از انقلاب نیز برخی از پروژه ها از جمله سد کوثر، فرهنگسرای بهمن، سالن کنفرانس اجلاس سران اسلامی، و فرودگاه بین المللی امام خمینی (در یک دوره محدود) با این شیوه انجام شده اند. 3-4- عوامل موثر در انتخاب و مبانی لازم برای اجرای پروژه ها به روش طرح و ساخت در این قسمت، دلایل گرایش به سمت استفاده از روش طرح و ساخت در کشورهای توسعه یافته و نیز مبانی لازم با پیش نیازها برای استفاده از این روش، بر اساس تحقیقات در آن کشورها مطرح می گردد. 3-4-1- مهمترین عواملی که منجر به انتخاب روش طرح و ساخت می گردد بر اساس نتایج تحقیقاتی که در کشور آمریکا روی طرح و ساخت انجام گرفته و مهمترین عواملی که منجر به انتخاب روش طرح و ساخت می گردد به شرح زیر است: کوتاه شدن مدت زمان انجام پروژه زمانی که طراحی و ساخت تحت یک قرار داد انجام می شود و در واقع سازمانی واحد مسئولیت آن را می پذیرد، ارتباطات بین عوامل مختلف درگیر در پروژه تا حد زیادی بهبود می یابد. در نتیجه زمان فرآیندهای طراحی و ساخت کاهش یافته و امکان کاهش زمان کل پروژه افزایش می یابد. همچنین در این روش امکان انجام سریع پروژه (fast tracking) از طریق هم پوشانی در طراحی و ساخت فراهم می شود. قطعیت دادن به هزینه ها: با توجه به اینکه یک سازمان کنترل کامل روی کار طراحی، محدوده کار و بودجه دارد. فرصت کمتری یرای تغییرات در محدوده کار به وجود می آید. به علاوه ارتقاء ارتباطات بین طراحان و اجرا کنندگان، احتمال مواردی که باعث افزایش هزینه پروژه می گردد را کاهش می دهد. کاهش هزینه ها: اگر چه اطلاعات میدانی خیلی کمی نشان بدهد مقدار مشخصی هزینه بدلیل استفاده از روش طرح و ساخت صرفه جویی شده است وجود دارد، ولی برای کاهش کلی هزینه ها، دلیل منطقی وجود دارد. این کاهش هزینه از دو ناحیه اتفاق می افتد : یکی کوتاه شدن مدت زمان و دیگری ورود دانش اجرایی پیمانکاران به مرحله طراحی می باشد که از طراحی غیر اجرایی و نتجتاً صرف هزینه برای اصلاح کار جلوگیری خواهد شد. ارتقا و قابلیت ساخت و نوآوری: یکی از ویژگی های اصلی در فرآیند طرح و ساخت درگیر شدن تمدن زود هنگام پیمانکار در پروژه می باشد. ورود زود هنگام دانش اجرایی پیمانکار در طراحی باعث ایجاد راه حل های خلاقانه و نو در طراحی و ساخت خواهد شد. در واقع ب استفاده صحیح از روش طدح و ساخت، امکان بهبود قابلیت ساخت و نوآوری به کمک فرآیند مهندسی ارزش، افزایش می یاید. کاهش ادعاها: با توجه به یکی بودن مجموعه طراح و سازنده، موارد حقوقی کاهش می یابد. کارفرما خود از مسئولیت مصون و محفظ می ماند. طراح به عنوان کارفرما عمل نمی کند و اشتباهات و نادیده گرفتن برخی مسائل در طراحی فقط در مسئولیت طراح/سازنده می باشد. قطعیت دادن به برنامه زمان بندی: همان دلایلی که کارفرمایان، روش طرح و ساخت را برای قطعیت دادن به هزینه ها انتخاب می کنند در ارتباطی بین طراحی و پیمانکاری ناشی می شود، (به عنوان مثال، درخواست برای اطلاعات، اشتباهات طراحی، نادیده گرفته شدن برخی مسائل در طراحی و غیره)، با واگذاری مسئولیت به یک مجموعه این مشکلات به حداقل می رسد. یکی از مواردی که در بالا ذکر نشده است، ارتباط بین کارفرما با یک مجموعه واحد و انتقال مسئولیت به وی می باشد. این مورد جزو تعریف خود طرح و ساخت می باشد و در واقع همه عوامل انتخاب را در بر می گیرد. بنابراین به دلیل کلی بودن این موضوع نمی توان از آن به عنوان عاملی برای انتخاب یاد کرد، ولی جزو خصوصیات این روش می باشد. در این تحقیقات از کارفرمایان بخش دولتی آمریکا خواسته شده که بر اساس تجربیاتشان در پژوهش های طرح و ساخت این معیار را اولویت بندی نمایند که نتایج آن در ادامه آمده است. پژوهش هایی که در این تحقیقات مورد نظر بوده اند، حدود 85 درصد مربوطبه پروژه های ساختمانی،5 درصد مربوط به پروژه های سنگین و راه و 10 درصد هم مربوط به پروژه های صنعتی بوده است. بر اساس تحلیل آماری که روی نتایج این تحقیقات انجام شده، یک دلیل اصلی وجود دارد که کارفرمایان روش طرح و ساخت را انتخاب می نمایند و آن کوتاه شدن زمان می باشد. برتری عامل کوتاه شدن زمان نسبت به سایر عوامل بخوبی شناخته شده است و بالاترین اولویت را بخود اختصاص داده است. پنج عامل دیگر با فاصله نسبتاً زیادی ار عامل اول قرار گرفته اند. این نتایج در جدولی در ادامه نشان داده شده است. اگر چه کارفرمایان نسب به عامل اول احساس محکمی دارند ولی به هر حال به سایر عوامل نیز امتیاز و اولویت داده اند. این نشان می دهد که برای هر پروژه خاص هر یک از این عوامل می تواند در انتخاب روش طرح و ساخت موثر باشند. بنابراین بطور کلی کارفرمایان روش طرح و ساخت را انتخاب می کنند تا زمان را کوتاه کنند ولی برای برخی پروژه های خاص انگیزه می تواند قطعیت هزینه، کاهش ادعاها و یا هر یک از این عوامل باشد. معیار اولویت کوتاه شدن مدت زمان 1 قطعیت دادن به هزینه ها 2 کاهش هزینه ها 3 قابلیت ساخت و نوآوری 4 کاهش ادعاها 5 قطعیت دادن به زمانبندی 6 در ضوابط اجرایی روش طرح و ساخت پروژه های صنعتی که توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه شده است، در بخش انتخاب روش طرح و ساخت ویژگی های زیر برای این روش مطرح شده است: 1. کوتاه کردن زمان 2. قطعیت داده به تاریخ تکمیل پروژه 3. کاهش هزینه 4. ارتقای قابلیت ساخت داخل کشور و نوآوری 5. کاهش ادعاها و حداقل درگیری برای دستگاه اجرایی 6. انتقال ریسک و مسئولیت از دستگاه اجرایی به پیمانکار 3-4-2 مبانی لازم و یا پیش نیاز ها برای اجرای پروژه به روش طرح و ساخت این مبانی با توجه به تحقیقات انجام شده در آمریکا بدست آمده است و به چهار گروه اصلی تقسیم شده اند: الف- خصوصیات پروژه ب- نیازها و مهارت عای کارفرما ج- شرایط بازار د- ارتباطات الف- خصوصیات پروژه خصوصیاتی هستند که طبیعت فنی کار را تعریف می کنند. قابلیت تعریف کامل محدوده پروژه: محدوده کار پروژه باید پیش از واگذاری به طراح-سازنده، توسط کارفرما کاملاً تعریف و دقیقاً درک شده باشد.. قطعیت میزان و تامین بودجه: پروژه باید پیش از واگذاری به پیمانکار طراح و ساختار دارای بودجه مطمئن و مظخصی باشد. تاریخ تکمیل قطعی شده: پروژه پیش از واگذاری به پیمانکار طراح و ساخت دارای یک زمانبندی و تاریخ تکمیل قطعی می باشد. مشخصات فنی استاندارد: پروژه می تواند از مشخصات فنی مشابهی که در پروژه های دیگر استفاده شده است، استفاده کند که این موضوع در واقع تکراری بودن طبیعت پروژه ها را مطرح می کند. تکنولوژی پیشرفته: پروژه احتیاج به تکنیک های منحصر به فرد ویژه ای دارد. ب- کارفرما: این عوامل بیانگر نیازها و توانایی های کارفرما می باشد. مهارت کارفرما و توانایی کارفرما در تعریف دقیق پروژه: کارفرما می تواند محدوده پروژه را با پرسنل خود و یا با استفاده از یک مهندس مشاور خارج از سازمان خود، دقیقاً تعریف نماید. توانایی مدیریت پروژه در کارفرما: کارفرما دارای یک مدیر پروژه و پرسنل کافی برای تخصیص به این پروژه طرح و ساخت دارد. اجتناب کارفرما از ریسک: کارفرما تمایل دارد که بخشی از ریسک های متداول (مثل اشتباهات در طراحی و نادیده گرفته شدن برخی مسائل در طراحی) را به پیمانکار طرح و ساخت منتقل نماید. ج- بازار: این عوامل بیانگر شرایط و وضعیت صنعت ساخت در محیطی که پروژه در آن جریان دارد می باشد. در دسترس بودن پیمانکاران طرح وساخت: تعداد پیمانکاران و طراحان محلی و شرکت های طرح و ساخت با صلاحیت که در دسترس هستند. چ- ارتباطات بیانگر ارتباط بین کارفرما و پیمانکار طرح و ساخت می باشد. امکان ایجاد تفاهم دو جانبه بین کارفرما و پیمانکار در مورد محدوده پروژه: کارفرما و پیمانکار درک متقابلی از عملکرد فنی و عملیات پروژه داشته باشند. با توجه به نظر خواهی هایی که در آمریکا و از بین کارفرمایان بخش دولتی صورت گرفته، عانل زیر دارای بیشترین اهمیت بوده اند. لازم به ذکر است که پروژه های برررسی شده در این نظر سنجی ها به طور متوسط 85 درصد در صنعت ساختمان 5 درصد در پروژه های سنگین و راه 10 درصد در پروژه های صنعتی بوده است. 1. قابلیت تعریف کامل پروژه 2. امکان ایجاد تفاهم دو جانیه بین کارفرما و پیمانکار در مورد محدوده پروژه 3. توانای مدیریت پروژه در کارفرما 4. مهارت و توانایی کارفرما در تعریف دقیق پروژه 5. قطعیت میزان و تامین بودجه 6. قطعیت تاریخ تکمیل در ضوابط اجرایی روش طرح و ساخت در پروژه های صنعتی که توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه شده است، در بخش انتخاب روش طرح و ساخت پیش نیازهای زیر برای این روش مطرح شده است: 1. توانایی دستگاه اجرایی در تعریف دقیق و کامل پروژه 2. تفاهم دو جانبه بین دستگاه اجرایی و پیمانکار، در محدوده و هدف پروژه 3. توانمندی مدیریت پروژه در دستگاه اجرایی 4. تامین بودن اعتبار مورد نیاز 5. وجود پیمانکار توانمند 6. وجود مشخصات فنی استاندارد 3-5 مراحل مختلف اجرای پروژه با روش طرح و ساخت بصورت سنتی، پروژه های عمرانی از دیدگاه کارفرما دارای هفت مرحله اصلی یا فاز می باشند که در شکل 3-4 نشان داده شده است. مطالعات بنیادی و پایه امکانسنجی و طراحی اولیه تهیه و ساخت کالا و تجهیزات بهره برداری راه اندازی ساخت و نصب طراحی تفصیلی و اجرائی زمان شکل 3-4 فرآیند انجام پروژه در روش طرح و ساخت کافرما توسط سازمان درونی خود و یا از طریق خدمات مشاوران بیرونی، پروژه را تا اواخر مرحله امکانسنجی و طراحی اولیه پیش برده و از آنجا با برگزاری یک مناقصه، ادامه پروژه را به پیمانکار طراح - سازنده واگذار می نماید. مناقصه برای اجرای پروژه مطالعات بنیادی و پایه امکانسنجی و طراحی اولیه تهیه و ساخت کالا و تجهیزات بهره برداری راه اندازی ساخت و نصب طراحی تفصیلی و اجرائی شکل 35 روش طرح و ساخت به طور کلی از مرحله انتخاب روش تا مرحله عقد قرارداد چه درروش طرح و ساخت و چه در روش متعارف اتفاقات زیر صورت می گیرد: 1- در روش متعارف بعد از انتخاب روش، تقرباً تمامی اطلاعات پروژه از طراحی اولیه تا طراحی تفصیلی و اجرایی توسط سازمان درونی کارفرما یا از طریق خرید خدمات مشاوره/مشاوران بیرونی فراهم آمده و سپس از پیمانکار خواسته می شود برای ساخت پیشنهاد قیمت ارائه دهد و بر مبنای مناسبترین قیمت، قرار داد منعقد می شود. 2- در روش طرح و ساخت بعد از انتخاب روش، درصد کمتری از اطلاعات پروژه مشتمل بر طراحی اولیه و اطلاعات اصلی برای طراحی تفصیلی توسط درونی کارفرما یا از طریق خدما مشاوره / مشاوران بیرونی فراهم آمده و این اطلاعات در مجموعه ای به نام مبانی پیشنهادRFP گنجانیده شده و از پیمانکار خواسته می شود اطلاعات پروژه را حداکثر ممکن و برمبنای توان فنی و اطلاعاتی خود تکمیل نموده و بر مبنای آن پیشنهاد قیمت خود را ارئه نماید که شامل قیمت تولید اطلاعات باقی مانده (تکمیل طراحی تفصیلی و اجرایی) و همچنین قیمت ساخت پروژه خواهد بود. برنامه ریزی پروژه تهیه اطلاعات مبنا تهیه مبانی پیشنهاد R.F.P عقد قرارداد طرح و ساخت اجرای پروژه تعیین برنده مناقصه اخذ پیشنهادات دعوت به مناقصه فرآیند روش طرح و ساخت از زمان انتقال با انجام پروژه در شکل 3-6 نشان داده شده است. شکل 3-6: فرآیند طرح و ساخت دعوت به مناقصه برنامه ریزی پروژه برنامه ریزی پروژه برنامه ریزی پروژه برنامه ریزی پروژه برنامه ریزی پروژه -سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مراحل ارجاع کار در روش طرح و ساخت برای پروژه های صنعتی را به این صورت بیان کرده است: مرحله اول- تهیه مبانی پروژه (اطلاعات و مدارک پروژه) در این مرحله، دستگاه اجرایی طبق دستور العمل تهیه اطلاعات و مدارک پروژه به روش طرح و ساخت، اسناد فنی مبنای پروژه را تهیه می کند. حدود پیشبرد این اطلاعات، تا سطحی است که بتواند محدوده خدمات پیمانکار طرح و ساخت را بطور کامل معین کرده و امکان برآورد قابل قبولی از هزینه های پروژه را میسر، می سازد. مرحله دوم- ارزیابی توان اجرای کار پیمانکاران در این مرحله، دستگاه اجرایی طیق آئین نامه ارجاع کار، با تشکیل هیئت ارزیابی پیمانکار و تعیین معیارهای ارزیابی، اقدام به دعوت به ارزیابی توان اجرای کار RFQ شروع می شود و پس از تکمیل آنها به همراه پیشنهاد فنی و قیمت، به کارفرما تسلیم می گردد. انتخاب پیشنهاد مناسب از بین پیشنهادهای دریافت شده، بر اساس آئین نامه تعیین برنده مناقصه، صورت می گیرد. پس از انتخاب پیشنهاد و برگزاری جلسات توجیهی و هماهنگی در جهت تدقیق تعهدات دو طرف، قرارداد طرح و ساخت بوسیله دو طرف امضاء و مبادله می شود. کمیته مشترک مدارک قراردادی آمریکا، EJCDC ، برای ارجاع کار به طراح - سازنده دو حالت پیشنهاد داده است. حالت اول که دو مرحله است مشابه همان روش ارائه شده توسط سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور است، و در حالت دوم که سه مرحله است پس از تهیه فهرست کوتاه پیشنهاد دهندگان با صلاحیت، از آنها خواسته می شود که اسناد طراحی فنی را ارائه نمایند، که نشان می دهد چگونه پیشنهاد دهنده می خواهد خواسته های کارفرما، ذکر شده در اسناد مفهومی موجود RFP را برآورده سازد، سپس در مرحله آخر و پس از تهیه یک فهرست کوتاه دیگر از پیشنهاد دهندگان باقیمانده در فهرست خواسته می شود که پیشنهاد قیمت خود را ارائه نمایند. RFQ: Request For Qualification RFP(T): Request For Technical Proposal RFP: Request For Proposal در رابطه با میزان طراحی انجام شده توسط کارفرما یا مشاور او پیش از واگذاری کار به طراح- سازنده، EJCDC، کمیته مشترک مدارک قرارداری در آمریکا، حداقل 5 درصد و حداکثر 55 درصد را پیشنهاد کرده است. یعنی اگر کل مطالعات انجام شده تا پایان طراحی تفصیلی .و اجرایی را 100 فرض کنیم، در زمان تهیه مبانی پیشنهاد (RFP) 5 تا 55 درصد از آن انجام شده است. انجمن مهندسان مشاور آمریکا، ACEC، این میزان را 35 درصد توصیه کرده است. در طی تحقیقی که در کشور آمریکا انجام شده است، از میان 104 پروژه طرح و ساخت 73 درصد آنها در هنگام واگذاری به طرح -سازنده حدود 25 در صد یا کمتر طراحی شده بوده اند. نتایج افین تحقیق در شکل 3-8 نشان داده شده است. از مزایای پایین بودن میزان طراحی ابتدای کار، نوآوری، ابتکار و هماهنگی بیشترین ساخت و طراحی است. s شکل 39 آمار میزان طراحی در 104 پروژه طرح و ساخت در آمریکا بسته به میزان اطلاعات تولید شده توسط کارفرما یا مشاور او پیش از واگذاری کار به طراح-سازنده ، انواع روش طرح و ساخت شکل می گیرد که در شکل 3-9 نشان داده شده است. شکل 39 تقسیم اطلاات پروژه در انواع طر ح و ساخت تکمیل طرح و اجرای طرح و ساخت (مناقصه یک مرحله ای) طرح و ساخت (مناقصه دو مرحله ای) کلید در دست Turn key Negotiated Design -Build Design-Build (2-Stage) Design-Build Construction & Develop افزوده های پیمانکار داده های کارفرما همانطور که در شکل مشخص است، میزان داده های کارفرما و یا در حقیقت میزان طراحی انجام شده توسط کارفرما، از پروژه های کلید در دست به سمت طرح و ساخت یک مرحله ای و تکمیل طراحی و اجرا افزوده می شود. 3-6 نقش و مسئولیت های مشاور کارفرما در روش طرح و ساخت در روش متعارف، طراحی-مناقصه-اجرا، کارفرما از آغاز پروژه تا زمان بهره برداری، یک مشاور را برای خود انتخاب می کند تا به او مشاوره و کمک کرده و کلاً به عنوان نماینده کارفرما عمل نماید. در طی مراحل طراحی و مناقصه، مشاوره مطالعات اولیه، طراحی اولیه و نهایی، آماده کردن اسناد مناقصه را انجام داده و کارفرما را در برگزاری مناقصه و واگذاری پیمان ساخت به پیمانکار کمک می کند. پس از واگذاری ساخت پروژه به پیمانکار و شروع عملیات اجرایی، مشاور وظیفه نظارت بر اجرای کار پیمانکار را بر عهده می گیرد. در این مرحله مسئولیت کنترل تطابق اجرای عملیات با نقشه ها و مشخصات بعهده گروه نظارت می باشد و در حقیقت پیشرفت فیزیکی و مالی عملیات بر اساس همان صورت وضعیت های تائید شده صورت می گیرد. البته دستگاه نظارت تصمیم گیرنده نهایی تلقی نمی گردد و این کارفرماست که باید تصمیم نهایی را بگیرد. برخی از وظایف دستگاه نظارت به شرح زیر است: ارائه گزارش پیشرفت کار کنترل تطابق موارد اجرایی با دستورالعمل ها، استانداردها و کدها بررسی و اعمال تغییرات انعکاس نظرات پیمانکار به کارفرما و بالعکس صدور دستور کارها در صورت وجود تغییرات برسی و ارائه گزارش نتایح آزمایشات برگزاری و شرکت در جلسات هفتگی و کارگاهی رسیدگی و تائید صورت وضعیت ها و تعدیل و سایر مسائل قراردادی صدور گواهی رفع نقص تهیه صورت جلسات تحویل موقت و تحویل قطعی در روش طرح و ساخت همانطور که قبلاً هم بیان شد کارفرما توسط سازمان درونی خود و یا از طریق خدمات مشاوران بیرونی، پروژه را تا اواخر مرحله امکان سنجی و طراحی اولیه پیش برده و از آنجا با برگزاری یک مناقصه ادامه طراحی و اجرای پروژه را به طراح -سازنده واگذار می نماید. بنابراین در مرحله اجرای یک پروژه طرح و ساخت مشاور طراح از طرف کارفرما، همانند روش متعارف در پروژه درگیر نخواهد بود. پیش از مراحله واگذاری پروژه به طراح - سازنده مشاور کارفرما در چند مرحله شامل مطالعات اولیه ، تهیه اسناد مفهومی و مرحله پیشنهاد و مذاکره کارفرما را یاری خواهد داد. پس از واگذاری پروژه به طراح- سازنده مشاور کارفرما خدمات مدیریت قراردادی زیادی انجام می دهد. از جمله نظارت بر کار، رد گردن کارهای دارای اشکال، توصیه های برای پرداخت به پیمانکار، تصویب نقشه های کارگاهی و سایرمواردی که توسط طراح-سازنده ارائه می شود. بررسی گواهی ها بازرسی و آزمایشات، بازرسی کار در زمان تکمیل و سایر خدمات. توجه کنید به این نکته ضروریست که در این روش طراحی تفصیلی و اجرایی به عنوان یک مرحله از اجرای پروژه، توسط طراح-سازنده انجام می پذیرد و مسئولیت صحت و دقت و کامل بودن آن با طراح-سازنده است. کارفرما یا مشاور او فقط در مواردی که دارای اهمیت خاص یا ویژه ای است با مشارکت در ریسک با طراح-سازندهه اقدام به بررسی و تائید طراحی می نماید و در سایر موارد طراحی انجام شده را صرفاً جهت اطلاع و اظهار نظر بررسی می نماید. در ضوابط اجرایی روش طراح و ساخت برای پروژه های صنعتی که توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه شده است شرح خدمات مشاور کارفرما برای انجام خدمات مدیریت و مهندسی، از شروع ارجاع کار به پیمانکار تا تحویل قطعی پروژه به این صورت بیان شده است: 1. خدمات ارجاع کار 2. خدمات برنامه ریزی و کنترل پیشرفت کار 3. خدمات مهندسی 4. خدمات کالا (تدارک مواد، مصالح و تجهیزات) 5. خدمات ساختمان و نصب 6. خدمات نظارت (کنترل کیفیت) 7. خدمات راه اندازی تحویل 8. خدمات مربوط به دوره نگهداری 9. خدمات برآورد، کنترل پرداختها، امور حقوقی قراردادها در رابطه با موضوع نظارت، با توجه به مسئولیت های پیمانکار در روش طرح و ساخت، علاوه بر نظارتی که از سوی مشاور کارقرما اعمال می شود، تضمین کیفیت، با ایجاد سیستم خود کنترلی در درون سازمان پیمانکار حاصل می گردد. در ارزیابی توان اجرای کار پیمانکار، سازمان پیمانکار از نظر قابلیت کنترل درون سازمانی مورد ارزیابی قرار می گیرد. واحد کنترل کیفی پیمانکار متشکل از کارشناسان خبره و خوشنام در مرحله ارزیابی توان اجرای کار به کارفرما معرفی میشوند و مورد تائید قرار می گیرند. این واحد شامل مهندسان طراح برجسته در هر رشته کاری برای کنترل طراحی و مهندسان خبره کنترل کیفی برای کنترل عملیات ساختمان و نصب و راه اندازی می باشد. در هر مرحله، طراحی که توسط واحد طراحی نهایی می شود، باید بوسیله واحد کنترل طراحی پیمانکار که مستقل از واحد طراحی است، تائید شود و بهمین ترتیب در مرحله اجرا نیز عملیات ساختمان و نصب و راه اندازی بایسد از نظر تطبیق با مشخصات فنی و نقشه های اجرایی بوسیله واحد کنترل کیفی پیمانکار که مستقل از واحد اجرایی است، کنترل و تائید گردد. اعمال نظارت و کنترل درون سازمان پیمانکار به تنهایی نمی تواند اطمینان لازم برای کنترل کیفی کارها را برای کارفرما فراهم آورد. از این رو، مشاور کارفرما، باید در مراحل طراحی و ساخت و راع اندازی نیز از طرف کارفرما بر کیفیت و کمیت کارها نظارت کند. مشاور کارفرما باید در ارتباط مستقیم با واحد کنترل کیفی پیمانکار، با انجام بررسی های لازم بر خدمات کنترل کیفیت که از سوی پیمانکار اعمال می شود، نظارت کند. و در مراحل مختلف طراحی و اجرا پس از حصول اطمینان از صحت انجام کار، تائیدیه های لازم را صادر نماید. مشاور کارفرما در صورتیکه لازم بداند بصورت موردی و بطور مستقیم با انجام برداشتها، کنترل ها و دستور آزمایشهای لازم، از صحت کارهای طراحی و عملیات ساخت و نصب اطمینان حاصل می نماید. شکل 310 : نظارت در روش طرح و ساخت کارفرما مشاور طراح- سازنده واحد کنترل 3-7: روش های قیمت گذاری در روش طرح و ساخت بطور کلی می توان روش های قیمت گذاری را به دو نوع تفکیک کرد. مبنای این تفکیک بر اساس تبدیل شدن منابع مصرفی (ورودی)به محصول و هدف پروژه (خروجی) در فرآیند یک پروژه می باشد. الف- قیمت گذاری بر مبنای منابع مصرفی جبران هزینه های پروژه که در آن هیچگونه تصویری از اقلام هزینه از قبل تعیین نشده (عدم قطعیت کامل) و محاسبه و پرداخت بر مبنای ارائه مدارک انجام می پذیرد. در این روش ممکن است سقفی برای هزینه ها تعیین شود تا از مدیریت نامطلوب هزینه ها جلوگیری شود. جبران هزینه های پروژه بر اساس فهرست تواقف شده ای که در آن اقلام مصرفی شامل نیروی انسانی، تجهیزات اجرایی و مصالح مصرفی به تفکیک درج شده اند. ب- قیمت گذاری بر مبنای محصول یک قلم که می تواند مقطوع و یا تعدیل پذیر باشد. فهرست بهار کارهای انجام شده که در واقع قیمت گذاری یک قلم برای اجزاء محصول پروژه است. بنابراین می توان روش های قیمت گذاری را به دو حالت کلی محدود کرد: یک قلم (قیمت مقطوع) جبران هزینه شکل 3 1SEQ شکل * ARABIC s 1 1 روشهای مختلف پرداخت و تاثیر هر یک از این روش ها روی کارفرما و پیمانکار در شکل 3-11 نشان داده شده است. فهرست بها nnit price بازپرداخت هزینه cost Reimburseme جبران هزینه با سقف یک قلم کالا Lump Sum ریسک پیمانکار حداقل حداقل ریسک کارفرما حداکثر حداکثر انعطاف کارفرما حداقل حداقل ترغیب پیمانکار حداکثر حداکثر هر چند از روشهای یک قلم استفاده شود برریسک های پیمانکار افزوده می گردد. پیمانکاران در صورتیکه از بنیه مالی، فنی و اجرایی و بستر اطلاعاتی مناسبی برخوردار باشند رغبت بیشتری برای استفاده از روش یک قلم خواهند داشت. اگر شرکت پیمانکاری بتواند در طول زمان یک نظام مدیریتی اطلاعات مناسبی را توسعه بدهد تمایل بیشتری برای استفاده از این روش خواهد داشت و از این روش به عنوان یک مزیت رقابتی بهره خواهد گرفت. از دیدگاه کارفرمایان دولتی هم استفاده از روش یک قلم به واسطه انتقال حداکثر ریسک های پروژه می تواند مطلوب باشد. با انتخاب روش طرح و ساخت درصد اطلاعات موجود در هنگام عقد قرارداد در مقایسه با روش متعارف کمتر خواهد بود و بنابراین ریسک، قیمت هم برای کارفرما و هم برای طراح-سازنده افزایش می یابد. از نظر اصولی و با توجه به فلسفه انتقال حداکثر ریسک به طراح سازنده روش قیمت گذاری مبلغ مقطوع (یک قلم) می باشد که بر حسب مدت زمان اجرای پروژه می تواند مشمول تعدیل باشد. البته انتخاب این روش موکول به فراهم بودن درصدی از اطلاعات است که دقت مطلوبی در برآورد هزینه ها را فراهم آورد و در عین حال این هزینه قابل مقایسه با ریسک نهفته در کار باشد. بنابراین اگر اطلاعات پروژه در حد مطلوبی برای استفاده از روش مبلغ مقطوع باشند می توان قرارداد را بر مبنای آن تنظیم نمود. ولی این شرایط به سختی در مرحله تهیه مبانی پیشنهاد (RFP) فراهم بوده و بنابراین لازم است طراح-سازنده طراحی را اندکی فراتر ببرد تا علاوه بر سایر مزایای مترتب بر آن امکان استفاده از روش قیمت گذاری مبلغ مقطوع فراهم گردد. به هر دلیل که نتوان به شرایط مذکور دست یافت ناچاراً استفاده از روشهای دیگر مطرح خواهد بود. بعد از روش مبلغ مقطوع، روش فهرست بها قرار دارد. از جمله معایب استفاده از روش فرست بها درروش طرح و ساخت این است که طراح - سازنده انگیزه ای برای طراحی دقیق نداشته و بدلیل طراحی با ضرایب اطمینان بالا کارها گران تمام خواهد شد. بنابراین گزینه برتر در طرح و ساخت استفاده از روش یک قلم می باشد که می توان در صورت طولانی بودن مدت مشمول تعدیل گردد. در پروژه های پیچیده تر که برآورد هزینه در مقطع مناقصه با تقریب قابل قبول مشکل باشد گزینه ممکن بعدی استفاده از روش قیمت واحد یا فهرست بها می باشد. 3-8 - عوامل موثر در موفقیت پروژه های طرح وساخت تا حدود اوائل دهه هشتاد غالباً واژه موفقیت پروژه صرفاً با تمام پروژه در چارچوب های زمان، هزینه و کیفیت از پیش تعیین شده اطلاق می شده است. به عبارت دیگر با شنیدن واژه موفقیت پروژه مفهوم استاندارد شده اتمام به موقع مطابق بودجه و با مشخصات پیش بینی شده تداعی می گردید. در نتیجه این مفهوم بیشتر از دیدگاه پیمانکاران انجام دهنده پروژه نگریسته شده است. پیمانکار سعی در اتمام پروژه در چارچوب های زمان، بودجه و کیفیت ازپیش تعیین شده دارد تا سریعاً پس از تحویل به کارفرما حق الزحمه خود را دریافت نماید. اما از دیدگاه کارفرما، بازدهی و سودآوری پروژه در درجه اول اهمیت بوده و ملاک اصلی موفقیت و یا عدم موفقیت پروژه محسوب می گردد که لزوما به معنای اتمام پروژه در چارچوب زمانی، مالی و کیفی از پیش تعیین شده نمی باشد. از این گذشته سایر افراد درگیر در پروژه نیز بسته به اهداف و علایق پنهانی که در رابطه با پروژه دارند. در موفقیت پروژه قضاوت می کنند. در طی تحقیقی که در کشور هنگ کنگ انجام شده است، بهترین عواملی که منجر به موفق شدن پروژه های طرح و ساخت می گردد تعیین شده اند این عوامل در شش گروه طبقه بندی شده اند. 1. متعهد بودن تیم پروژه 2. صلاحیت کارفرما 3. ارزیابی ریسک 4. نیازهای استفاده کنندگان نهایی 5. نیازهای استفاده کنندگان نهایی در طی نتایج این تحقیق سه گروه اول در تشریح عملکرد کلی پروژهه طرح و ساخت بسیار مهم تشخیص داده شده اند. کلیه این عوامل بیان می کنند که موفقیت پروژه طرح و ساخت بستگی به متعهد بودن و تلاش انجام شده توسط همه گروه ها درپروژه دارد. جدای این صلاحیت ها و تعهدات ارزیابی و پذیرش ریسک های بالقوه (عامل 4) نیز در موفقیت پروژه های طرح و ساخت اهمیت دارند. علاوه بر آن نداشتن ایده روشنی از آنچه که استفاده کنندگان نهایی می خواهند نیز موثر می باشد. جامعه‌ آماری جامعه پژوهش یا جامعه آماری، جایی که نتایج پژوهش قرار است به آنجا تعمیم یابد یا در آنجا اجرا شود، به مجموعهای از اشخاص، اشیاء، گیاهان، مکانها، رویدادها و به طور کلی اموری اطلاق میشود که در یک یا چند صفت یا ویژگی مشترک باشند و پژوهشگر علاقمند است یافته‌های پژوهش یا مطالعه‌ی خود را به آن‌ها نسبت دهد (دلاور، 1385 و ساروخانی، 1387). هر چه میزان صفتها یا ویژگیهای مشترک کمتر باشد، جامعه گستردهتر خواهد بود و هرچه صفتها یا ویژگیهای مشترک بیشتر باشند، جامعه محدودتر خواهد بود. علاوه بر ویژگیهای مشترک، اعضاء هر جامعه ویژگیهای غیر مشترکی هم دارند که پژوهشگر مایل به مطالعه آنهاست. لازم است که در فرآیند پژوهش، جامعه آماری به خوبی و به روشنی تعریف و ابعاد و مشخصات آن به صورت دقیق مشخص شود (دواس،1991،ترجمه نائینی، 1383). به عبارتی جامعه آماری ما، کلیه جامعه آماری کلیه کارشناسان و ناظران در مجتمع ورزشی دانشگاه علوم پزشکی گلستان و فرودگاه بین المللی امام خمینی (ره)می باشد . این جامعه آماری به صورت موردی انتخاب شده است. نمونه و روش نمونهگیری«گاهی مطالعه جامعه پژوهش یا امکانپذیر نیست و یا از نظر مالی، زمانی و انرژی مقرون به صرفه نمیباشد و یا وضعیت به صورتی است که مطالعه جامعه مذکور در کوتاهمدت امکان پذیر نیست و یا در بلند مدت نیز نتایج مطالعه به کار نمیآید. در چنین مواردی، به جای مطالعه کل جامعه، میتوان نمونهای از آن جامعه را انتخاب و مورد مطالعه قرار داد. نمونه، گروهی از افراد یا اعضای جامعه پژوهش است که معرف آن جامعه بوده و کم و بیش، ویژگیهای کل جامعه را داراست. به عبارت دیگر نمونه عبارت است از مجموعه مشاهدات محقق از جمعیت یا جامعه مورد مطالعه (ونوس و همکاران، 1386: 176)». «نمونهگیری نیز به معنای برداشتن نسبتی از جامعه یا کل به عنوان معرف یا نماینده است. این نمونه باید کلیه یا اکثر ویژگیهای جامعه کل را دارا باشد تا بتوان نتایج حاصل از آن را به کل تعمیم داد. بر این اساس نمونهگیری میبایست بر اساس اصول و قواعد معینی انجام گیرد. پس، در یک تعریف دیگر میتوان گفت نمونهگیری عبارت است از انتخاب نسبتی از کل جامعه تعریف شده بر اساس اصول و قواعد خاص و یا انتخاب افراد به روشهای نظاممند» (سکاران،1992،مترجم صائبی،شیرازی،1380). چندین روش نمونهگیری مختلف وجود دارد که به فراخور شرایط تحقیق و ویژگیهای جامعه آماری و ...، در نمونهگیری از روشهای مختلفی استفاده میشود. مهمترین این روشها عبارتست از نمونهگیری تصادفی ساده، تصادفی نظاممند، تصادفی طبقهای، تصادفی طبقهای متناسب با حجم، نمونهگیری غیر احتمالی و ... . یک نمونه آرمانی میبایست آنقدر بزرگ باشد که بتواند معرف جامعه بوده و نتایج حاصل از آن قابل تعمیم باشد و آنقدر کوچک باشد که از نظر دستیابی به آزمودنیها، اقتصادی، و زمانی و تجزیه و تحلیل دادهها مقرون به صرفه باشد. بنابراین به فراخور تحقیق و با در نظر گرفتن معیارهایی مثل هدف پژوهش، حجم جامعه، سطح دقت یا خطای نمونهگیری و سایر معیارها میتوان با استفاده از روشها و یا فرمولها و یا جداول معتبر حجم نمونه مناسب را در نظر گرفت (حافظنیا، 1382). به دلیل عدم دسترسی به همه جامعه آماری تحقیق با استفاده از حذف سیستماتیک تنها 9 کارشناس انتخاب شدند. قضاوت ترجیحی (مقایسات زوجی) انجام مقایساتی بین گزینه‌های مختلف تصمیم،‌ بر اساس هر شاخص و قضاوت در مورد اهمیت شاخص تصمیم با انجام مقایسات زوجی، بعد از طراحی سلسله مراتب مساله تصمیم، تصمیم گیرنده می‌بایست مجموعه ماتریسهایی که به طور عددی اهمیت یا ارجحیت نسبی شاخص‌ها را نسبت به یکدیگر و هر گزینه تصمیم را با توجه به شاخص‌ها نسبت به سایر گزینه‌ها اندازه‌گیری می‌نماید، ‌ایجاد کند. این کار با انجام مقایسات دو به دو بین عناصر تصمیم (مقایسه زوجی) و از طریق تخصیص امتیازات عددی که نشان دهنده ارجحیت یا اهمیت بین دو عنصر تصمیم است، صورت می‌گیرد. برای انجام این کار معمولا از مقایسه گزینه‌ها با شاخص‌هایi ام نسبت به گزینه‌ها یا شاخص‌های j ام استفاده می‌شود که در جدول زیر نحوه ارزش گذاری شاخص‌ها نسبت به هم نشان داده شده است. ارزش گذاری شاخص‌ها نسبت به هم به صورت زیر صورت می گیرد: توضیح وضعیت مقایسهi نسبت به j ارزش ترجیحی گزینه یا شاخص i نسبت به j اهمیت برابر دارند و یا ارجحیتی نسبت به هم ندارند. اهمیت برابر 1 گزینه یا شاخص i نسبت به j کمی مهمتر است. نسبتاً مهمتر 3 گزینه یا شاخص i نسبت به j مهمتر است. مهمتر 5 گزینه یا شاخص i دارای ارجحیت خیلی بیشتری از j است. خیلی مهمتر 7 گزینه یا شاخص مطلقاً i از j مهمتر و قابل مقایسه با j نیست. کاملاً مهم 9 ارزشهای میانی بین ارزشهای ترجیحی را نشان می‌دهد مثلا 8، بیانگر اهمیتی زیادتر از 7 و پایین‌تر از 9 برای I است. ارزش بینابین 2و4و6و8 محاسبات وزن‌های نسبی تعیین وزن «عناصر تصمیم» نسبت به هم از طریق مجموعه‌ای از محاسبات عددی .قدم بعدی در فرایند تحلیل سلسله مراتبی انجام محاسبات لازم برای تعیین اولویت هر یک از عناصر تصمیم با استفاده از اطلاعات ماتریس‌های مقایسات زوجی است. خلاصه عملیات ریاضی در این مرحله به صورت زیر است. مجموع اعداد هر ستون از ماتریس مقایسات زوجی را محاسبه کرده، سپس هر عنصر ستون را بر مجموع اعداد آن ستون تقسیم می‌کنیم. ماتریس جدیدی که بدین صورت بدست می‌آید، «ماتریس مقایسات نرمال شده» نامیده می‌شود. میانگین اعداد هر سطر از ماتریس مقایسات نرمال شده را محاسبه می‌کنیم. این میانگین وزن نسبی عناصر تصمیم با سطرهای ماتریس را ارائه می‌کند. د) ادغام وزنهای نسبی به منظور رتبه‌بندی گزینه‌های تصمیم، در این مرحله بایستی وزن نسبی هرعنصر را در وزن عناصر بالاتر ضرب کرد تا وزن نهایی آن بدست آید. با انجام این مرحله برای هر گزینه، مقدار وزن نهایی بدست می‌آید. روایی و پایایی ابزار سنجش در هر سنجش با وجود دقت در ابزار سنجش، باز هم میزانی از خطا وجود دارد که آن را خطای سنجش می‌نامند. محقق باید این خطا را کاهش دهد و کیفیت سنجش خود را ثابت کند، لازمه‌ی این کار به اثبات رساندن روایی و پایایی است. بررسی کیفیت یا شیوه ابزار جمع آوری دادهها پیش از بکارگیری آن در پژوهشی واقعی بسیار مهم است، چون در صورت لزوم میتوان آن را اصلاح کرد و یا تغییر داد. بنابراین ابزار جمعآوری دادهها باید در مرحله مقدماتی پژوهش بررسی شود تا اطمینان حاصل شود که دادهها همانی خواهد بود که محقق میخواهد و نه چیز دیگر. برای اطمینان از تضمین کیفیت شیوه یا ابزار جمعآوری دادهها، بررسی آن با دو ملاک بسیار مهم پایایی و اعتبار ضروری است. معیار پایایی درباره اینکه شیوه یا ابزار جمعآوری دادهها تا چه حد دادههای دقیق و موثقی را استخراج میکند و یا شیوه یا ابزار جمعآوری دادهها تا چه حد درست و باثبات است و نتایج همسان بدست میدهد، اطلاعاتی را فراهم میکند. بسته به اینکه پژوهشگر در درستی چه بخشی از شیوههای جمعآوری دادهها تردید داشته باشد و بخواهد پایایی را در چه زمینهای و با چه هدفی به دست آورد، انواع گوناگون پایایی را میتوان محاسبه کرد. اعتبار یا روایی نیز بر این امر دلالت دارد که شیوه یا ابزار جمعآوری دادهها تا چه حد به درستی آنچه را که قرار است بسنجد، میسنجد. به سخن دیگر، آیا روش یا ابزار سنجش برای هدف مورد نظر کارایی لازم را دارد یا خیر. مفهوم اعتبار، به «مناسب بودن، معنیدار بودن و سودمند بودن» استنباطهای معین از نمرههای حاصل از ابزار یا شیوه جمع آوری دادهها دلالت دارد. برای اینکه این استنباطها تایید گردد، پژوهشگر از روشهای گوناگونی میتواند استفاده کند(کارمینز، زلر،2001، مترجم،اسکافی،فروغ زاده،1386). روایی (اعتبار) روایی بدین معنی است که هر ابزار اندازه گیری همان چیزی را اندازه بگیرد که برای سنجش آن در نظر گرفته شده است. لازم به ذکر است که محقق یک آزمون را تایید نمی‌کند، بلکه به تفسیر داده‌های به دست آمده از یک روش خاص می‌پردازد (کارمینز، زلر،2001، مترجم،اسکافی،فروغ زاده،1386). بدون آگاهی از اعتبار ابزار اندازهگیری نمی‌توان به دقت داده‌های حاصل از آن اطمینان داشت (سرمد و همکاران، 1386: 170). روش‌های متعددی برای تعیین اعتبار ابزار اندازهگیری وجود دارد. در این مطالعه از اعتبار محتوا برای سنجش روایی گویهها (به طور دقیق‌تر پرسشنامه‌ها) استفاده شده است. اساساً، روایی محتوا بدین معنی است که یک ابزار تجربی، تا چه اندازه قلمرو محتوایی یک مفهوم را در بر می‌گیرد (کارمینز، زلر،2001، مترجم،اسکافی،فروغ زاده،1386). به عبارت ساده‌تر، روایی محتوا، نوعی روایی است که معمولاً برای بررسی اجزای تشکیل دهنده‌ی یک ابزار اندازهگیری به کار برده می‌شود. اگر سوال‌های ابزار اندازهگیری معرف ویژگی‌ها و مهارت‌های ویژه‌ای باشد که محقق قصد اندازه گیری آن‌ها را داشته باشد، آزمون دارای روایی محتوا است. به دلیل استفاده از مقالات گذشته دارای اعتبار روایی می باشد. پایایی پایایی یا قابلیت اعتماد یکی از ویژگی‌های فنی ابزار اندازهگیری است (سرمد و همکاران، 1386: 166) و به اندازه‌ای اطلاق می‌شود که نتایج بدست آمده از یک ابزار اندازهگیری در شرایط یکسان و زمان‌های متفاوت، یکسان باشد (میر، 2010: 9). به عبارت دقیق‌تر، پایایی نشان می‌دهد که ابزار اندازهگیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی به دست می‌دهد (سرمد و همکاران، 1386: 166-167). بنابراین پایایی با ثبات، صحت و قابلیت پیشبینی یافته‌های ابزار اندازهگیری سر و کار دارد (ونوس و همکاران، 1386). برای اندازهگیری پایایی روش‌های متعددی وجود دارد از جمله‌ی آن‌ها، آلفای کرونباخ است (آلن و ین، 1979: 72). در این مطالعه نیز همانند بسیاری از مطالعات دیگر برای سنجش پایایی ابزار اندازه گیری از آلفای کرونباخ استفاده شده است. ضریب آلفای کرونباخ عددی است بین صفر و یک. ضریب آلفای کمتر از 6/0 نشان دهنده‌ی پایایی ضعیف است. آلفای بالای 7/0 تا 8/0 نشان دهنده‌ی پایایی نسبتاً خوب و آلفای بالاتر از 8/0 نشان از پایایی بالای ابزار اندازهگیری دارد (سکاران، 1380: 385). اما پایایی پرسشنامه های زوجی به صورتی دیگر انجام می شود که در زیر توضیح داده شده است. سازگاری در قضاوت‌ها تقریباً تمامی محاسبات مربوط به فرایند تحلیل سلسله مراتبی بر اساس قضاوت اولیه تصمیم گیرنده که در قالب ماتریس مقایسات زوجی ظاهر می‌شود، صورت می‌پذیرد و هر گونه خطا و ناسازگاری در مقایسه و تعیین اهمیت بین گزینه‌ها و شاخص‌ها نتیجه نهایی به دست آمده از محاسبات را مخدوش می‌سازد. نرخ ناسازگاری معیاری است که سازگاری را مشخص ساخته و نشان می‌دهد که تا چه حد می‌توان به اولویتهای حاصل از مقایسات اعتماد کرد. برای مثال اگر گزینه A نسبت به B مهمتر (ارزش ترجیحی 5) و B نسبتا مهمتر (ارزش ترجیحی 3) باشد، آنگاه باید انتظار داشت A نسبت به C خیلی مهمتر (ارزش ترجیحی 7 یا بیشتر) ارزیابی گردد یا اگر ارزش ترجیحی A نسبت به B، 2 و B نسبت به C،‌ 3 باشد آنگاه ارزش A نسبت به C باید ارزش ترجیحی 4 را ارائه کند. شاید مقایسه دو گزینه امری ساده باشد، اما وقتیکه تعداد مقایسات افزایش یابد اطمینان از سازگاری مقایسات به راحتی میسر نبوده و باید با به کارگیری نرخ سازگاری به این اعتماد دست یافت. تجربه نشان داده است که اگر نرخ ناسازگاری کمتر از 10/0 باشد سازگاری مقایسات قابل قبول بوده و در غیر اینصورت مقایسه‌ها باید تجدید نظر شود. قدم‌های زیر برای محاسبه نرخ ناسازگاری به کار گرفته می‌شود: گام 1. محاسبه بردار مجموع وزنی: ماتریس مقایسات زوجی را در بردار ستونی «وزن نسبی» ضرب کنید بردار جدیدی را که به این طریق بدست می‌آورید، بردار مجموع وزنی بنامید. گام 2. محاسبه بردار سازگاری: عناصر بردار مجموع وزنی را بر بردار اولویت نسبی تقسیم کنید. بردار حاصل بردار سازگاری نامیده می‌شود. گام 3. بدست آوردن QUOTE ، میانگین عناصر برداری سازگاری QUOTE را به دست می‌دهد. گام 4. محاسبه شاخص سازگاری: شاخص سازگاری بصورت زیر تعریف می‌شود: n عبارتست از تعداد گزینه‌های موجود در مساله گام 5. محاسبه نسبت سازگاری: نسبت سازگاری از تقسیم شاخص سازگاری برشاخص تصادفی بدست می‌آید. نسبت سازگاری 1/0 یا کمتر سازگاری در مقایسات را بیان می‌کند(مهرگان،1383،ص173-170). شاخص تصادفی از جدول زیر استخراج می‌شود. 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 N 51/1 45/1 41/1 32/1 24/1 12/1 9/0 85/0 0 0 RI نتایج تست نرخ ناسازگاری برای پرسشنامه این پژوهش در جدول زیر نشان داده شده است. جدول: نرخ ناسازگاری در پرسشنامه آزمون نرخ ناسازگاری برای قابلیت اعتماد پرسشنامه میزان اهمیت عوامل سوال آیا پرسشنامه طراحی شده دارای قابلیت اطمینان قابل قبولی بوده است؟ فرضیه‌های پژوهشی قابلیت اعتماد پرسشنامه تحقیق در حد قابل قبولی است قابلیت اعتماد پرسشنامه تحقیق در حد قابل قبولی نیست. فرضیه‌های آماری H0: QUOTE ≥ 0.1 H 1: QUOTE < 0.1 نرخ نا سازگاری متغیرها 0.03 کل سوالات پرسشنامه نتیجه آزمون با توجه به اینکه ضریب ناسازگاری محاسبه شده کمتر از 0.1 میباشد، میتوان نتیجه گرفت که فرض صفر تایید میشود و این بدین معنی است که قابلیت اعتماد پرسشنامه توزیع شده در حد خوبی است. اجرای پژوهش (پیمایش):نهایتاً با توجه به کلیه مباحث فوق و تستهای مختلف انجام شده روی ابزار سنجش (پرسشنامه)، و اعمال اصلاحات و تغییرات لازم به منظور افزایش روایی و پایایی آن، پرسشنامه نهایی مشخص و فرآیند توزیع پرسشنامه در بین آزمودنیها آغاز شد. پرسشنامهها به صورتی که در قسمت نمونهگیری شرح داده شد، توزیع و جمعآوری گردید. پرسشنامه های نهایی در پیوست قابل مشاهده میباشد. فرایند تحلیل سلسله مراتبی روش AHP واژه AHP مخفف عبارت Analytical Hierarchy process به معنی فرایند تحلیل سلسله مراتبی است. فرایند تحلیل سلسله مراتبی یا AHP یکی از کارآمد ترین تکنیک های تصمیم گیری که اولین بار توسط توماس ال ساعتی در 1980 مطرح شد . AHP بر اساس مقایسه های زوجی بنا نهاده شده و امکان بررسی سناریوهای مختلف را به مدیران می دهد. انتخاب سنجه ها بخش اول تحلیلAHP است. سپس براساس سنجه های شناسائی شده نامزدها ارزیابی می‌شوند. واژه گزینه‌ها یا نامزدها هم معنای واژه جایگزین هایا کاندیدها بوده و به جای هم بکار روند. علت سلسله مراتبی خواندن این روش آن است که ابتدا باید از اهداف و راهبردهای سازمان در راس هرم آغاز کرد و با گسترش آنها سنجه ها را شناسایی کرد تا به پایین هرم برسیم. 3-9- خلاصه و نتیجه گیری: در این فصل ویژگی ها، دلایل انتخاب، فرآیند انجام پروژه به روش طرح و ساخت و عوامل موثر در موفقیت روش طرح و ساخت در پروژه های عمرانی مورد بررسی قرار گرفتند. 1. مهمترین دلیل برای انتخاب روش طرح و ساخت استفاده از مزیت کوتاه شدن زمان به دلایل هم پوشانی طراحی با اجرا و بهبود یافتن ارتباطات بین گروه های طراحی و اجرا می باشد. 2. در روش طرح و ساخت کارفرما خود و یا به کمک یک مشاور، پروژه را تا اواخر مرحله امکان سنجی و طراحی اولیه پیش برده و سپس با برگزاری مناقصه، ادامه طراحی و اجرای پروزه را به طرح - سازنده واگذار می نماید. 3. مشاور کارفرما در طی انجام پروژه توسط طراح- سازنده وظیفه کنترل طراحی های انجام شده جهت تطابق با نیازهای کارفرما و نیز نظارت بر کیفیت در طی اجرای پروژه را بر عهده دارد. 4. وظایف سیستم نظارت در این روش با روش متعارف بیشتر در ارتباط مستقیم با واحد کنترل کیفی طراح- سازنده خواهد بود تا در ارتباط مستقیم با اجرای کار